დაქვემდებარებული წინადადებები weil-ითა და dass-ით
weil (რადგან) და dass (რომ) დაქვემდებარებულ წინადადებას (Nebensatz) იწყებს. დაქვემდებარებულ წინადადებაში უღლებული ზმნა ბოლოში მიდის. მთავარ წინადადებას მისგან ყოველთვის მძიმე ჰყოფს.
| მთავარი წინადადება | კავშირი | შუა ნაწილი | ზმნა (ბოლოში) |
|---|---|---|---|
| Ich lerne Deutsch, | weil | ich in Deutschland | arbeite. |
| Ich weiß, | dass | du müde | bist. |
| Er sagt, | dass | er später | kommen kann. |
წესები
- ორი ზმნის შემთხვევაში უღლებული ზმნა ბოლოშია: …, weil ich arbeiten muss.
- განცალკევებადი ზმნები ერთდება: …, weil ich früh aufstehe.
- თუ დაქვემდებარებული წინადადება წინ დგას, მთავარი წინადადება ზმნით იწყება: Weil es regnet, nehmen wir den Bus. (ზმნა – მძიმე – ზმნა)
- ქართულ „რადგან“-სა და „რომ“-ს შემდეგ სიტყვათა რიგი არ იცვლება, გერმანულში კი ზმნა წინადადების ბოლოში გადადის.
- dass (კავშირი) ორი s-ით იწერება; das არტიკლი ან ნაცვალსახელია.
მაგალითები
- Ich komme nicht, weil ich krank bin.არ მოვდივარ, რადგან ავად ვარ.
- Ich hoffe, dass alles gut geht.იმედი მაქვს, რომ ყველაფერი კარგად იქნება.
- Weil der Bus spät kam, bin ich zu spät.რადგან ავტობუსმა დაიგვიანა, მეც ვაგვიანებ.
- Sie sagt, dass sie keine Zeit hat.ამბობს, რომ დრო არ აქვს.
- Ich glaube, dass wir den Termin verschieben müssen.მგონი, შეხვედრის გადადება მოგვიწევს.
გავრცელებული შეცდომები
- ✗ Ich komme später, weil ich früh stehe auf.✓ Ich komme später, weil ich früh aufstehe.დაქვემდებარებულ წინადადებაში განცალკევებადი ზმნა ბოლოში ერთად დგას: aufstehe.
- ✗ Weil es regnet, wir nehmen den Bus.✓ Weil es regnet, nehmen wir den Bus.ქართულში „რადგან წვიმს, ჩვენ ავტობუსით მივდივართ“ ბუნებრივია, გერმანულში კი დაქვემდებარებული წინადადება პირველ ადგილს იკავებს და მის შემდეგ ზმნა მოდის: nehmen wir.
- ✗ Ich weiß, dass bist du müde.✓ Ich weiß, dass du müde bist.ქართულ „ვიცი, რომ დაღლილი ხარ“-ში ზმნის ადგილი თავისუფალია, dass-ის შემდეგ კი ზმნა წინადადების ბოლოში დგას: dass du müde bist.
- ✗ Ich weiß dass du recht hast.✓ Ich weiß, dass du recht hast.დაქვემდებარებულ წინადადებას მთავრისგან ყოველთვის მძიმე ჰყოფს: Ich weiß, dass du recht hast.
- ✗ Ich hoffe, das du bald kommst.✓ Ich hoffe, dass du bald kommst.კავშირი „რომ“ გერმანულად dass-ია, ორი s-ით; das არტიკლია.
