und, aber, oder, denn, sondern

ეს ხუთი კავშირი ორ მთავარ წინადადებას სიტყვათა რიგის შეუცვლელად აერთებს. ისინი „ნულოვან ადგილზე“ დგას, ამიტომ მეორე წინადადებაში ჩვეულებრივი რიგი რჩება და ზმნა მეორე ადგილზეა.

სიტყვათა რიგი

კავშირი ადგილს არ იკავებს: Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. Ich habe Zeit, aber heute arbeite ich. დასამახსოვრებლად: ADUSO (aber, denn, und, sondern, oder). ქართულში ზმნა ხშირად ბოლოს დგას (რადგან ავად ვარ), გერმანულში აქაც მეორე ადგილზეა.

aber თუ sondern?

• aber კონტრასტს ამატებს: Das Auto ist alt, aber gut.
• sondern უარყოფით წინადადებას ასწორებს, ზუსტად როგორც ქართული „არამედ“: Er ist nicht Arzt, sondern Lehrer.
• denn წინადადებას ვერ დაიწყებს, თუ მთავარი წინადადება მის შემდეგ მოდის; ის ყოველთვის მეორე წინადადებაშია.

მაგალითები

• Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.სახლში ვრჩები, რადგან ავად ვარ.
• Kommst du mit oder bleibst du hier?წამოხვალ თუ აქ დარჩები?
• Er ist nicht Arzt, sondern Lehrer.ის ექიმი კი არ არის, არამედ მასწავლებელია.
• Ich lerne Deutsch und meine Frau lernt Englisch.მე გერმანულს ვსწავლობ, ჩემი ცოლი კი ინგლისურს.
• Die Wohnung ist schön, aber sie ist teuer.ბინა ლამაზია, მაგრამ ძვირია.

გავრცელებული შეცდომები

• ✗ Ich gehe ins Bett, denn ich müde bin.✓ Ich gehe ins Bett, denn ich bin müde.ქართულში „რადგან დაღლილი ვარ“ ზმნით მთავრდება, მაგრამ denn-ის შემდეგ ჩვეულებრივი რიგია და ზმნა მეორე ადგილზეა: ich bin müde.
• ✗ Denn es regnet, nehme ich den Bus.✓ Ich nehme den Bus, denn es regnet.ქართული „რადგან“ შეიძლება წინადადების დასაწყისში დადგეს, denn კი მხოლოდ მეორე წინადადებას აერთებს და მთავარი წინადადების შემდეგ მოდის.
• ✗ Sie ist nicht Lehrerin, aber Ärztin.✓ Sie ist nicht Lehrerin, sondern Ärztin.როგორც ქართულში „არამედ“, უარყოფის შემდეგ შესწორებისთვის sondern იხმარება; aber აქ არ გამოდგება.
• ✗ Trinkst du Tee oder du nimmst Kaffee?✓ Trinkst du Tee oder nimmst du Kaffee?oder ორ კითხვას აერთებს და მეორე კითხვაშიც ზმნა წინ დგას: nimmst du.
• ✗ Ich arbeite und studiert mein Bruder.✓ Ich arbeite und mein Bruder studiert.und ადგილს არ იკავებს, ამიტომ მის შემდეგ ქვემდებარე ზმნის წინ დგას: mein Bruder studiert.