weil ve dass ile yan cümleler

weil (çünkü, -DIğI için) ve dass (-DIğInI, ki) bir yan cümle (Nebensatz) başlatır. Yan cümlede çekimli fiil en sona gider, tıpkı Türkçede olduğu gibi. Ana cümleden her zaman virgülle ayrılır.

Kurallar

• İki fiil varsa çekimli olan en sonda durur: …, weil ich arbeiten muss.
• Ayrılabilen fiiller birleşir: …, weil ich früh aufstehe.
• Yan cümle önce gelirse ana cümle fiiliyle başlar: Weil es regnet, nehmen wir den Bus. (fiil – virgül – fiil)
• dass sık sık şunlardan sonra gelir: sagen, denken, glauben, wissen, hoffen, finden.

Örnekler

• Ich komme nicht, weil ich krank bin.Hasta olduğum için gelmiyorum.
• Ich hoffe, dass alles gut geht.Umarım her şey yolunda gider.
• Weil der Bus spät kam, bin ich zu spät.Otobüs geç geldiği için geç kaldım.
• Sie sagt, dass sie keine Zeit hat.Vakti olmadığını söylüyor.
• Ich glaube, dass wir den Termin verschieben müssen.Randevuyu ertelememiz gerektiğini düşünüyorum.

Sık yapılan hatalar

• ✗ Ich komme nicht, weil krank.✓ Ich komme nicht, weil ich krank bin.Türkçedeki “hasta olduğum için” özne ve fiili tek ekte taşır, ama Almancada weil yan cümlesi özne ve çekimli fiil ister: ich krank bin.
• ✗ Ich hoffe, das es klappt.✓ Ich hoffe, dass es klappt.Türkçedeki “-DIğInI” bağlaç gibi yazılmaz; Almancada yan cümleyi dass bağlar, das ise artikel ya da işaret zamiridir.
• ✗ Weil ich müde bin, ich gehe schlafen.✓ Weil ich müde bin, gehe ich schlafen.Türkçede yan cümleden sonra özne gelir, ama Almancada yan cümle 1. sıradaysa ana cümle fiille başlar: gehe ich.
• ✗ Er sagt, dass er kommt nicht.✓ Er sagt, dass er nicht kommt.Türkçedeki -mA eki fiille birlikte durur, ama Almancada yan cümlede nicht, çekimli fiilden önce gelir.
• ✗ Ich glaube dass er kommt.✓ Ich glaube, dass er kommt.Türkçedeki “geleceğini sanıyorum” virgülsüz yazılır, ama Almancada dass cümlesi her zaman virgülle ayrılır.