მიმართებითი წინადადებები

მიმართებითი წინადადება არსებით სახელს ავრცობს: „კაცი, რომელიც მეზობლად ცხოვრობს“. გერმანულში ის მიმართებითი ნაცვალსახელით (der, die, das …) იწყება, სახელს მაშინვე მოსდევს, მძიმეებით გამოიყოფა და ზმნა ბოლოშია.

ნაცვალსახელის არჩევა: ორი კითხვა

• სქესი და რიცხვი იმ არსებითი სახელიდან მოდის, რომელსაც ეხება (der Mann → der/den/dem…).
• ბრუნვა მისი როლიდან მოდის მიმართებითი წინადადების შიგნით (ქვემდებარე = ნომინატივი, დამატება = აკუზატივი, mit-ის შემდეგ = დატივი…).
• ქართული „რომ“ ყველაფერზე ითქმება (კაცი, რომ იქ დგას), გერმანულში კი მიმართებითი ნაცვალსახელი სავალდებულოა; dass აქ არ გამოდგება.
• „რომლის“ გერმანულად dessen / deren-ია: der Nachbar, dessen Hund…

ნაბიჯ-ნაბიჯ

Der Mann, der dort steht, ist mein Chef. (der: ქვემდებარე) Der Mann, den ich gestern getroffen habe, ist mein Chef. (den: დამატება) Der Mann, dem ich helfe, ist mein Chef. (dem: helfen + დატივი)

მაგალითები

• Der Mann, der dort steht, ist mein Chef.კაცი, რომელიც იქ დგას, ჩემი უფროსია.
• Das ist die Frau, die ich im Kurs kennengelernt habe.ეს ის ქალია, რომელიც კურსზე გავიცანი.
• Die Kollegen, mit denen ich arbeite, sind nett.კოლეგები, რომლებთანაც ვმუშაობ, კარგი ადამიანები არიან.
• Das ist das Formular, das Sie unterschreiben müssen.ეს ის ფორმაა, რომელსაც ხელი უნდა მოაწეროთ.
• Ich habe einen Nachbarn, dessen Hund sehr laut ist.მყავს მეზობელი, რომლის ძაღლიც ძალიან ხმაურობს.

გავრცელებული შეცდომები

• ✗ Die Frau, dass dort sitzt, ist meine Ärztin.✓ Die Frau, die dort sitzt, ist meine Ärztin.ქართული „რომ“ მიმართებით წინადადებაშიც ითქმება (ქალი, რომ იქ ზის), გერმანულში კი dass მხოლოდ კავშირია; აქ მიმართებითი ნაცვალსახელი die საჭიროა.
• ✗ Der Mann, der ich gestern getroffen habe, ist nett.✓ Der Mann, den ich gestern getroffen habe, ist nett.ქართულ „რომელიც“-ს ბრუნვა ზმნისგან მოდის, გერმანულშიც ასეა: ich habe ihn getroffen → დამატება, ამიტომ აკუზატივი den.
• ✗ Die Frau, die wohnt neben uns, ist Ärztin.✓ Die Frau, die neben uns wohnt, ist Ärztin.ქართულში ზმნა სადმე შეიძლება დადგეს, გერმანულ მიმართებით წინადადებაში კი ზმნა ბოლოშია: neben uns wohnt.
• ✗ Wo ist das Formular, die ich ausfüllen muss?✓ Wo ist das Formular, das ich ausfüllen muss?ქართულში სქესი არ არის, გერმანული ნაცვალსახელი კი სახელის სქესს მიჰყვება: das Formular → das.
• ✗ Ich habe eine Nachbarin, ihr Hund ist laut.✓ Ich habe eine Nachbarin, deren Hund laut ist.ქართული „რომლის ძაღლიც“ მიმართებითი ნაცვალსახელით ითქმება, გერმანულში კი ამას deren აკეთებს და ზმნა ბოლოში გადადის.