stellen/stehen, legen/liegen, hängen
გერმანული ძალიან ზუსტად აღნიშნავს, როგორ არის რაღაც მოთავსებული: დგას, წევს, ზის თუ კიდია. ყოველ მდებარეობას ორი ზმნა აქვს: ერთი დადებისთვის (მოქმედება, აკუზატივი, წესიერი) და ერთი ყოფნისთვის (მდგომარეობა, დატივი, არაწესიერი).
| მდებარეობა | დადება (wohin? + Akk.) | ყოფნა (wo? + Dat.) |
|---|---|---|
| ვერტიკალური | stellen – hat gestellt | stehen – hat gestanden |
| ჰორიზონტალური | legen – hat gelegt | liegen – hat gelegen |
| ჯდომა | setzen (sich) – hat gesetzt | sitzen – hat gesessen |
| ჩამოკიდება | hängen – hat gehängt | hängen – hat gehangen |
რომელი მდებარეობა?
- stehen: ვერტიკალურად მდგარი საგნები, ბოთლები, ავეჯი, მანქანები, ასევე ტექსტი დოკუმენტში (Das steht im Vertrag).
- liegen: ბრტყელი საგნები, ასევე ქალაქები და ადგილები: Das Handy liegt auf dem Tisch. Köln liegt am Rhein.
- hängen: სურათები, საკიდზე ტანსაცმელი, ჭაღები.
- ქართულშიც გვაქვს „დგას“, „დევს“, „ზის“, „კიდია“, მაგრამ „დადება“ ხშირად ერთი ზმნაა; გერმანულში დადებასაც სამი ზმნა აქვს: stellen, legen, hängen.
მაგალითები
- Ich stelle die Flasche in den Kühlschrank.ბოთლს მაცივარში ვდგამ.
- Die Flasche steht im Kühlschrank.ბოთლი მაცივარში დგას.
- Ich lege die Dokumente auf den Tisch.საბუთებს მაგიდაზე ვდებ.
- Die Dokumente liegen auf dem Tisch.საბუთები მაგიდაზე დევს.
- Setz dich bitte auf das Sofa.დივანზე დაჯექი, თუ შეიძლება.
- Die Jacke hängt an der Tür.ქურთუკი კარზე კიდია.
გავრცელებული შეცდომები
- ✗ Die Schlüssel legen auf dem Tisch.✓ Die Schlüssel liegen auf dem Tisch.გასაღებები უბრალოდ დევს და არავინ დებს, ამიტომ მდგომარეობის ზმნა liegen გამოიყენება.
- ✗ Ich liege das Handy auf den Tisch.✓ Ich lege das Handy auf den Tisch.ქართულ „ვდებ“-ს გერმანულში legen შეესაბამება; liegen ნიშნავს „დევს, წევს“.
- ✗ Setz dich auf dem Sofa.✓ Setz dich auf das Sofa.დაჯდომა მოძრაობაა (wohin?), ამიტომ auf-ის შემდეგ აკუზატივია: auf das Sofa.
- ✗ Das Bild hat lange an der Wand gehängt.✓ Das Bild hat lange an der Wand gehangen.მდგომარეობის hängen არაწესიერია: hat gehangen; gehängt მხოლოდ „ჩამოკიდა“-ს ნიშნავს.
- ✗ Köln steht am Rhein.✓ Köln liegt am Rhein.ქალაქის მდებარეობას გერმანულში liegen გამოხატავს, ისევე როგორც ქართული „მდებარეობს“.