stellen/stehen, legen/liegen, hängen
Almanca bir şeyin nasıl durduğunu belirtir: dik, yatık, oturur ya da asılı. Türkçede “koymak” ve “-DA olmak” dediğimiz yerde Almancanın yerleştirmek için bir fiili (eylem, Akkusativ, düzenli) ve durmak için bir fiili (durum, Dativ, düzensiz) vardır.
| konum | koymak (wohin? + Akk.) | durmak (wo? + Dat.) |
|---|---|---|
| dik | stellen – hat gestellt | stehen – hat gestanden |
| yatık | legen – hat gelegt | liegen – hat gelegen |
| oturur | setzen (sich) – hat gesetzt | sitzen – hat gesessen |
| asılı | hängen – hat gehängt | hängen – hat gehangen |
Hangi konum?
- stehen: dik duran şeyler, şişeler, mobilyalar, arabalar; bir belgedeki yazı da (Das steht im Vertrag = sözleşmede yazıyor).
- liegen: düz şeyler ve şehirler: Das Handy liegt auf dem Tisch. Köln liegt am Rhein.
- hängen: tablolar, askıdaki giysiler, lambalar.
Örnekler
- Ich stelle die Flasche in den Kühlschrank.Şişeyi buzdolabına koyuyorum.
- Die Flasche steht im Kühlschrank.Şişe buzdolabında.
- Ich lege die Dokumente auf den Tisch.Belgeleri masaya koyuyorum.
- Die Dokumente liegen auf dem Tisch.Belgeler masanın üstünde.
- Setz dich bitte auf das Sofa.Lütfen kanepeye otur.
- Die Jacke hängt an der Tür.Ceket kapıda asılı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Ich lege das Bild an die Wand.✓ Ich hänge das Bild an die Wand.Türkçedeki “koymak” her şey için kullanılır, ama Almancada duvara asılan şey için hängen gerekir; legen yatay koymayı anlatır.
- ✗ Ich setze auf dem Sofa.✓ Ich sitze auf dem Sofa.Türkçedeki “oturuyorum” durumdur ve Almancada sitzen denir; setzen hareket yani “oturtmak”tır.
- ✗ Ich stelle das Kind ins Bett.✓ Ich lege das Kind ins Bett.Yatan şey legen alır; stellen dik duran şeyler içindir, Türkçedeki “koymak” bu farkı göstermez.
- ✗ Das Kind liegt auf dem Stuhl.✓ Das Kind sitzt auf dem Stuhl.Sandalyede oturmak sitzen ile söylenir; liegen yatay yatmayı anlatır, Türkçede “oturuyor” tek fiildir.
- ✗ Der Schrank hängt in der Ecke.✓ Der Schrank steht in der Ecke.Dik duran büyük eşyalar stehen ile söylenir; hängen asılı şeyler içindir, Türkçedeki “köşede” bu farkı göstermez.