und, aber, oder, denn, sondern
Bu beş bağlaç iki ana cümleyi sözcük sırasını değiştirmeden bağlar. “0. sıra”yı işgal ederler; ikinci cümlede fiil yine 2. sırada kalır.
| bağlaç | anlam |
|---|---|
| und | ve |
| aber | ama |
| oder | ya da, veya |
| denn | çünkü |
| sondern | … değil, … (olumsuzdan sonra) |
Hatırlatma: ADUSO (aber, denn, und, sondern, oder).
Sıra
| 1. cümle | 0. sıra | 1. sıra | Fiil | Kalan |
|---|---|---|---|---|
| Ich bleibe zu Hause, | denn | ich | bin | krank. |
| Ich habe Zeit, | aber | heute | arbeite | ich. |
aber mı sondern mi?
- aber karşıtlık ekler (ama): Das Auto ist alt, aber gut.
- sondern bir olumsuzluğu düzeltir (… değil, …): Er ist nicht Arzt, sondern Lehrer.
Örnekler
- Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.Evde kalıyorum çünkü hastayım.
- Kommst du mit oder bleibst du hier?Geliyor musun yoksa burada mı kalıyorsun?
- Er ist nicht Arzt, sondern Lehrer.O doktor değil, öğretmen.
- Ich lerne Deutsch und meine Frau lernt Englisch.Ben Almanca, eşim İngilizce öğreniyor.
- Die Wohnung ist schön, aber sie ist teuer.Ev güzel ama pahalı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Das ist kein Auto, aber ein Fahrrad.✓ Das ist kein Auto, sondern ein Fahrrad.Türkçedeki “… değil, …” Almancada sondern ile kurulur; aber olumsuzdan sonra düzeltme için kullanılmaz.
- ✗ Ich bin müde, sondern ich arbeite.✓ Ich bin müde, aber ich arbeite.Olumsuzluk yoksa karşıtlık aber ile kurulur; sondern yalnızca olumsuz bir cümleden sonra gelir.
- ✗ Wir müssen gehen, denn ist es spät.✓ Wir müssen gehen, denn es ist spät.Türkçedeki “çünkü” sonrası sıra Almancada işlemez: denn ardından özne, sonra fiil gelir.
- ✗ Du kannst Tee oder Kaffee nehmen, sondern nicht beides.✓ Du kannst Tee oder Kaffee nehmen, aber nicht beides.Olumsuz bir ifadeyi düzeltmiyorsa aber kullanılır; Türkçedeki “ama” bu ikisini ayırmaz.
- ✗ Ich habe Zeit, aber arbeite heute ich.✓ Ich habe Zeit, aber heute arbeite ich.aber 0. sıradadır; ardından 1. sıra gelmeli ve fiil 2. sırada durmalıdır: aber heute arbeite ich.
