Şimdiki ortaç ve fiilden sıfat
Participe présent (-ant) çoğunlukla yazı dilindedir. Bir ismi ilgi cümlesi gibi niteler ve hiç uyuşmaz: Türkçedeki -(y)An sıfat-fiiline benzer. Adjectif verbal buna benzer ama sıfat gibi uyuşur.
| participe présent | adjectif verbal | |
|---|---|---|
| görev | eylem (= qui + fiil) | nitelik |
| uyum | değişmez | uyuşur |
| örnek | des enfants obéissant à leurs parents | des enfants obéissants |
Yapılış ve kullanımlar
- Şimdiki zamanın nous gövdesi + -ant: nous finiss-ons → finissant. Düzensiz: étant, ayant, sachant.
- İlgi cümlesi yerine: les étudiants ayant réussi (= qui ont réussi: başaran öğrenciler).
- Neden: Étant malade, il est resté chez lui (hasta olduğu için evde kaldı).
- en’li gérondif ile karıştırmayın: en marchant.
Yazım farkları
- fatiguant (ortaç) / fatigant (sıfat)
- convainquant / convaincant, provoquant / provocant
- différant / différent, précédant / précédent, négligeant / négligent
Örnekler
- Nous cherchons une personne parlant chinois.Çince konuşan birini arıyoruz.
- Ayant fini son travail, elle est partie.İşini bitirince gitti.
- C’est un argument convaincant.İkna edici bir argüman.
- Ce travail est fatigant.Bu iş yorucu.
- Les gens attendant le bus sont nombreux.Otobüs bekleyen insanlar çok.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Les enfants dormants dans la voiture sont fatigués.✓ Les enfants dormant dans la voiture sont fatigués.Fiil olarak kullanılan ortaç değişmez; Türkçedeki “uyuyan” -An eki çoğula uymaz.
- ✗ Ayant partie, elle a pleuré.✓ Étant partie, elle a pleuré.Partir bileşik ortaçta étant alır ve uyar; Türkçedeki “gittikten sonra” ek taşır.
- ✗ Une soirée amusant.✓ Une soirée amusante.Sıfat olarak kullanılan biçim isme uyar; Türkçedeki “eğlenceli” değişmez.
- ✗ Des enfants fatiguants.✓ Des enfants fatigants.Sıfat biçimi fatigant yazılır, u düşer; Türkçedeki “yorucu” tek bir yazımdır.
- ✗ Une femme charmant.✓ Une femme charmante.Dişil isme sıfat uyar; Türkçedeki “büyüleyici” değişmez.