O passado contínuo: -iyordu
-iyordu descreve o que estava acontecendo num momento do passado ou o que se costumava fazer: Yağmur yağıyordu (Estava chovendo). Corresponde ao nosso pretérito imperfeito (chovia, morava) e ao “estava + gerúndio”.
| Pessoa | gelmek | okumak |
|---|---|---|
| ben | geliyordum | okuyordum |
| sen | geliyordun | okuyordun |
| o | geliyordu | okuyordu |
| biz | geliyorduk | okuyorduk |
| siz | geliyordunuz | okuyordunuz |
| onlar | geliyorlardı | okuyorlardı |
Formação e uso
- -iyor + -du (sempre u, por causa do o de -yor) + as terminações do passado em -di: -m, -n, –, -k, -nuz.
- Fundo e interrupção, como no português: *Ben yemek yapıyordum, telefon çaldı* (Eu estava cozinhando quando o telefone tocou).
- Hábitos do passado, como o nosso imperfeito: *Eskiden her yaz köye gidiyorduk* (Antigamente íamos à aldeia todo verão).
- Negativa: gelmiyordum; pergunta: geliyor muydun?
Exemplos
- Dün akşam televizyon izliyordum.Ontem à noite eu estava vendo televisão.
- Sen ne yapıyordun?O que você estava fazendo?
- Eskiden Berlin'de oturuyorduk.Antigamente morávamos em Berlim.
- Ben uyuyordum, sen geldin.Eu estava dormindo quando você chegou.
- Ali o sırada çalışmıyordu.Naquela hora o Ali não estava trabalhando.
Erros comuns
- ✗ O sırada film izliyordım.✓ O sırada film izliyordum.O imperfeito português muda conforme a conjugação (via, assistia), mas depois de -yor a vogal é sempre u: izliyordum, mesmo com i no verbo.
- ✗ Ben ders çalışıyorum, sen aradın.✓ Ben ders çalışıyordum, sen aradın.Em português se diz “eu estava estudando”, no passado; em turco a ação de fundo também precisa do -du: çalışıyordum.
- ✗ Eskiden Ankara'da oturuyorduz.✓ Eskiden Ankara'da oturuyorduk.Depois de -du vêm as terminações do passado em -di, e “nós” é -k: oturuyorduk.
- ✗ O sırada çalışıyordun mu?✓ O sırada çalışıyor muydun?Na pergunta, a partícula entra entre -yor e o passado, que vai junto com a pessoa: çalışıyor muydun?
- ✗ Ben yemek yapıyordum, telefon çalıyordu.✓ Ben yemek yapıyordum, telefon çaldı.A ação curta que interrompe o fundo vai no passado em -di: telefon çaldı, “o telefone tocou”.