Die Verlaufsform der Vergangenheit: -iyordu
Mit -iyordu beschreibt man, was in der Vergangenheit gerade lief oder regelmäßig geschah: Yağmur yağıyordu (Es regnete gerade). Oft bildet es den Hintergrund für eine Handlung mit -di.
| Person | gelmek | okumak |
|---|---|---|
| ben | geliyordum | okuyordum |
| sen | geliyordun | okuyordun |
| o | geliyordu | okuyordu |
| biz | geliyorduk | okuyorduk |
| siz | geliyordunuz | okuyordunuz |
| onlar | geliyorlardı | okuyorlardı |
Bildung und Gebrauch
- -iyor + -du (immer mit u, weil -yor ein o hat) + Endung wie bei -di: -m, -n, –, -k, -nuz.
- Hintergrund und Unterbrechung: *Ben yemek yapıyordum, telefon çaldı* (Ich kochte gerade, da klingelte das Telefon).
- Gewohnheit in der Vergangenheit: *Eskiden her yaz köye gidiyorduk* (Früher fuhren wir jeden Sommer ins Dorf).
- Verneinung: gelmiyordum; Frage: geliyor muydun?
Beispiele
- Dün akşam televizyon izliyordum.Gestern Abend sah ich gerade fern.
- Sen ne yapıyordun?Was hast du gerade gemacht?
- Eskiden Berlin'de oturuyorduk.Früher wohnten wir in Berlin.
- Ben uyuyordum, sen geldin.Ich schlief, da kamst du.
- Ali o sırada çalışmıyordu.Ali arbeitete zu der Zeit nicht.
Typische Fehler
- ✗ Ben dün yemek yapıyordim.✓ Ben dün yemek yapıyordum.Nach -yor steht immer -du mit u: yapıyordum, egal welcher Vokal im Stamm steht.
- ✗ Ben kitap okudum, telefon çaldı. (gerade beim Lesen)✓ Ben kitap okuyordum, telefon çaldı. (gerade beim Lesen)Das deutsche Präteritum „ich las“ deckt beides ab; für die laufende Hintergrundhandlung steht im Türkischen -iyordu.
- ✗ Onlar geliyordular.✓ Onlar geliyorlardı.Bei onlar steht -lar vor der Vergangenheit: geliyorlardı.
- ✗ Biz geliyorduz.✓ Biz geliyorduk.Wie bei -di endet die Form für biz auf -k: geliyorduk.
- ✗ Sen uyuyordun mu?✓ Sen uyuyor muydun?In der Frage trägt die Partikel die Vergangenheit (uyuyor muydun), anders als im Deutschen, wo sich nur das Verb ändert.