A voz passiva: -il, -in, -n (yapıldı, okunur)
A voz passiva é um sufixo no radical: -il depois da maioria das consoantes, -in depois de l, -n depois de vogal: Ev yapıldı (A casa foi construída). O turco não precisa de “ser” como o português.
| O radical termina em | Sufixo | Exemplo |
|---|---|---|
| consoante (não l) | -il / -ıl / -ul / -ül | yap → yapıldı, yaz → yazılır, gör → görülür |
| l | -in / -ın / -un / -ün | bul → bulundu, al → alınır |
| vogal | -n | oku → okunur, bekle → bekleniyor |
Como se usa a passiva?
- Tempo e pessoa vêm normalmente: *yapıldı, yapılıyor, yapılacak*.
- O agente (o nosso “por …”) é tarafından: *Kitap Orhan Pamuk tarafından yazıldı.* Na fala costuma ficar de fora.
- O objeto com acusativo vira sujeito sem terminação: *Kapıyı açtılar* → *Kapı açıldı*.
- O nosso “se” impessoal (aqui não se fuma, vende-se) também vira passiva: *Burada sigara içilmez*.
Exemplos
- Bu köprü 1973'te yapıldı.Esta ponte foi construída em 1973.
- Kayıp köpek dün bulundu.O cachorro perdido foi encontrado ontem.
- Bu kitap çok okunuyor.Este livro é muito lido.
- Burada sigara içilmez.Aqui não se fuma.
- Toplantı yarına ertelendi.A reunião foi adiada para amanhã.
Erros comuns
- ✗ Kitap Orhan Pamuk'tan yazıldı.✓ Kitap Orhan Pamuk tarafından yazıldı.O português diz “escrito por”, mas na passiva o agente não vai no ablativo: usa-se tarafından.
- ✗ Kapıyı açıldı.✓ Kapı açıldı.Em português “a porta foi aberta” não tem caso, e em turco também: na passiva o objeto vira sujeito e perde o acusativo.
- ✗ Bu restoranda sigara içmez.✓ Bu restoranda sigara içilmez.O “aqui não se fuma” português usa “se”, mas em turco a forma impessoal precisa do sufixo passivo; içmez é “ele não fuma”.
- ✗ Köpek dün bulıldı.✓ Köpek dün bulundu.Depois de um radical terminado em l a passiva é -in, não -il: bul → bulundu.
- ✗ Bu gazete her gün okuluyor.✓ Bu gazete her gün okunuyor.Depois de vogal a passiva é só -n: oku → okunuyor.
