პირის ნაცვალსახელები (ich, du, er…)
პირის ნაცვალსახელი ადამიანის ან საგნის სახელს ცვლის, რომ ის არ გავიმეოროთ. გერმანულსაც, ქართულის მსგავსად, აქვს „შენ“ და თავაზიანი „თქვენ“, მაგრამ თავაზიან Sie-სთან ზმნა მესამე პირის მრავლობით ფორმაშია.
| გერმანული | ქართული | |
|---|---|---|
| 1-ლი პირი, მხ. | ich | მე |
| მე-2 პირი, მხ. | du | შენ |
| მე-3 პირი, მხ. | er / sie / es | ის (მამრ. / მდედრ. / საშ. სქესი) |
| 1-ლი პირი, მრ. | wir | ჩვენ |
| მე-2 პირი, მრ. | ihr | თქვენ (რამდენიმე ადამიანს, არაფორმალურად) |
| მე-3 პირი, მრ. | sie | ისინი |
| თავაზიანი ფორმა | Sie | თქვენ (თავაზიანად, ერთს ან რამდენიმეს) |
du თუ Sie?
- du: მეგობრები, ოჯახი, ბავშვები, თანაკლასელები, თანატოლები არაფორმალურ გარემოში.
- Sie: უცნობები, მოხელეები, ექიმები, კლიენტები, თქვენი უფროსი და ნებისმიერი უცნობი, თქვენზე ასაკით უფროსი ადამიანი.
- თუ არ იცით, რომელი აირჩიოთ, თქვით Sie. თუ სურს, თანამოსაუბრე თვითონ შემოგთავაზებთ du-ზე გადასვლას: Wir können uns duzen.
- ქართულში თავაზიანი „თქვენ“ ზმნის მე-2 პირის მრავლობით ფორმას იღებს (თქვენ მოდიხართ), გერმანულში კი Sie მე-3 პირის მრავლობითისას: Sie kommen, და არა ihr kommt.
er, sie, es საგნებზეც: გრამატიკული სქესი
ქართულში „ის“ ყველაფერზე ითქმება, გერმანულში კი ნაცვალსახელი არსებითი სახელის გრამატიკულ სქესს მიჰყვება: der Tisch → er, die Lampe → sie, das Buch → es. ამიტომ მაგიდაზე გერმანელი ამბობს er-ს, ისევე როგორც მამაკაცზე.
ნაცვალსახელი არ გამოგრჩეთ
ქართულ ზმნაში პირი ისედაც ჩანს (ვრჩები, რჩები), ამიტომ ნაცვალსახელს ხშირად ვტოვებთ. ჩვეულებრივ გერმანულ წინადადებაში ქვემდებარე აუცილებელია: Heute bleibe ich zu Hause.
დიდი ასო
ქართულ ტექსტში დიდი და პატარა ასოები არ განირჩევა, გერმანულში კი ისინი მნიშვნელობას ცვლის: sie sind = ისინი არიან, Sie sind = თქვენ ხართ.
მაგალითები
- Wo ist der Bahnhof? – Er ist dort.სად არის სადგური? – აი, იქ არის.
- Die Wohnung ist schön. Sie ist groß.ბინა ლამაზია. ის დიდია.
- Ich komme aus der Ukraine.მე უკრაინიდან ვარ.
- Kommen Sie aus Berlin?თქვენ ბერლინიდან ხართ? (თავაზიანად)
- Wir wohnen in München.ჩვენ მიუნხენში ვცხოვრობთ.
- Was macht ihr am Wochenende?რას აკეთებთ შაბათ-კვირას? (მეგობრებს ეკითხებით)
- Sie sind meine Kollegen.ისინი ჩემი კოლეგები არიან.
გავრცელებული შეცდომები
- ✗ Kommt ihr aus Berlin, Herr Weber?✓ Kommen Sie aus Berlin, Herr Weber?ქართულში თავაზიანი „თქვენ“ ზმნის მე-2 პირის მრავლობითს იღებს, ამიტომ ადვილად წამოგცდებათ ihr; გერმანულში უცნობ ადამიანს Sie-თი მიმართავენ, ზმნა კი kommen-ია.
- ✗ Wo ist der Tisch? – Es ist dort.✓ Wo ist der Tisch? – Er ist dort.ქართული „ის“ საგანზეც ითქმება, მაგრამ der Tisch მამრობითი სქესისაა, ამიტომ ნაცვალსახელიც მამრობითია: er.
- ✗ Das ist meine Mutter. Er ist Lehrerin.✓ Das ist meine Mutter. Sie ist Lehrerin.ქართულში ერთი „ის“ ითქმება კაცზეც და ქალზეც, გერმანულში კი ქალზე sie უნდა ითქვას, კაცზე – er.
- ✗ Heute bleibe zu Hause.✓ Heute bleibe ich zu Hause.ქართული ზმნა „ვრჩები“ თავად აჩვენებს პირს, გერმანულ ზმნას კი ქვემდებარე სჭირდება: bleibe ich.
- ✗ Sind sie müde? (უცნობ კაცს მიმართავთ)✓ Sind Sie müde?ქართულ ტექსტში დიდი და პატარა ასოები არ განირჩევა, გერმანულში კი პატარა sie ნიშნავს „ისინი“; თავაზიანი „თქვენ“ ყოველთვის დიდი ასოთი იწერება: Sie.
