Причина: -diği için, yüzünden, sayesinde, -den dolayı
Причину («бо, через, завдяки») виражають -diği için (бо, тому що) або іменник + yüzünden / sayesinde / -den dolayı (через, завдяки, унаслідок): Hasta olduğum için gelemedim (Я не зміг прийти, бо захворів).
| Форма | Значення | Приклад |
|---|---|---|
| -dik + присвійний + için | бо, тому що | Geç kaldığım için özür dilerim. |
| -diğinden | оскільки (книжне) | Hava kötü olduğundan uçak kalkmadı. |
| іменник + yüzünden | через (зазвичай негативне) | Trafik yüzünden geç kaldım. |
| іменник + sayesinde | завдяки | Senin sayende başardım. |
| іменник + -den dolayı | унаслідок, через | Kardan dolayı okullar kapalı. |
Що обрати?
- -diği için показує особу: geldiğim için, geldiği için.
- Українське «через» перед іменником — це yüzünden, а не için; sayesinde — «завдяки».
- -den dolayı і -diğinden звучать книжніше.
- У розмові простіше сказати çünkü (бо): *Gelemedim, çünkü hastaydım.*
Приклади
- Kar yağdığı için okullar kapalı.Школи зачинені, бо йде сніг.
- Trafik yüzünden toplantıya geç kaldık.Через затор ми спізнилися на нараду.
- Senin sayende işi buldum.Завдяки тобі я знайшов роботу.
- Bakım çalışmalarından dolayı müze kapalı.Музей зачинено через технічні роботи.
- Rahatsız ettiğim için özür dilerim.Вибачте, що турбую.
Типові помилки
- ✗ Yağmur için maça gitmedik.✓ Yağmur yüzünden maça gitmedik.Українське «через дощ» не перекладають словом için; причину перед іменником, зазвичай негативну, виражає yüzünden.
- ✗ Senin yüzünden sınavı geçtim. (= завдяки тобі)✓ Senin sayende sınavı geçtim. (= завдяки тобі)yüzünden — це «через, з вини»; для позитивної причини, як українське «завдяки», уживають sayesinde.
- ✗ Çok çalıştım için yoruldum.✓ Çok çalıştığım için yoruldum.Українське «бо я багато працював» має особове дієслово, але için стоїть після -dik + присвійний: çalıştığım için.
- ✗ Seni beklettiği için özür dilerim. (= що я змусив чекати)✓ Seni beklettiğim için özür dilerim. (= що я змусив чекати)Присвійний суфікс показує, хто винен: якщо ви — beklettiğim; beklettiği означало б «він».
- ✗ Bayram dolayı okullar kapalı.✓ Bayramdan dolayı okullar kapalı.dolayı завжди вимагає вихідного відмінка: bayramdan dolayı.