Kelime yapımı: küçültmeler, meslekler, dişil biçimler
Ukraynaca da Türkçe gibi son eklerle yeni kelimeler türetir. Çok üretken birkaç son ek, birçok kelimeyi anlamaya ve kurmaya yardımcı olur.
| son ek | anlam | örnekler |
|---|---|---|
| -ик, -чик, -очк-, -еньк- | küçük, sevgi dolu (-CIk) | стіл → столик, кава → кавочка, рука → рученька |
| -ник, -ар, -ець | kişi, meslek (-CI) | працівник, лікар, продавець |
| -к(а), -иц(я), -ин(я) | dişil biçim | вчителька, лікарка, працівниця, господиня |
| -ськ-, -ов-, -н- | isimden sıfat (-lI, -sAl) | місто → міський, зима → зимовий, Київ → київський |
Mesleklerin dişil biçimi
2019 yazım reformundan beri dişil biçimler normdur: авторка, директорка, лікарка, програмістка. Bunları kullanmak bugünkü Ukraynacada tamamen normaldir. Türkçede meslek adları cinsiyetsizdir; Ukraynacada bir kadın için dişil biçimi seçin.
Örnekler
- Можна ще кавочки?Bir kahvecik daha alabilir miyim?
- Моя сестра — програмістка.Kız kardeşim programcı.
- Це київський торт.Bu bir Kyiv pastası.
- Моя сестра — лікарка.Kız kardeşim doktor.
- Вона — вчителька.O bir öğretmen.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Вона артист.✓ Вона артистка.Kadın meslekleri -ка ile yapılır: артистка; Türkçede meslek adı cinsiyet göstermez.
- ✗ Моя подруга перекладач.✓ Моя подруга перекладачка.Dişil biçim -ка ile yapılır: перекладачка; Türkçedeki “çevirmen” cinsiyet göstermez.
- ✗ Дай мені чашечка.✓ Дай мені чашечку.Küçültme sözcüğü belirtme hâlindedir: чашечку; Türkçedeki -CIK eki gibi.
- ✗ Він працює артисткою.✓ Він працює артистом.Erkek mesleği araç hâlinde eril biçimle söylenir: артистом; Türkçedeki “sanatçı olarak” gibi.
- ✗ Це мій сонечко.✓ Це моє сонечко.Сонечко nötrdür ve моє ister; Türkçede nötr cinsiyet kavramı yoktur.