Emir, olumsuzluk ve sorularda görünüş
“Süreç mi sonuç mu” ayrımının ötesinde görünüş, ileri düzey öğrencinin bilmesi gereken bazı sabit kalıpları izler.
| durum | görünüş | örnek |
|---|---|---|
| belirli bir rica | bitmiş | Зачиніть, будь ласка, двері. |
| davet, izin | bitmemiş | Заходьте! Сідайте! |
| uyarı, yasak | не ile bitmemiş | Не відчиняй вікно. |
| başlamak / bırakmak / bitirmek’ten sonra | bitmemiş | Я почав вчити мову. |
| “hiç … -DIn mI?” | bitmemiş | Ти читав цю книжку? |
Örnekler
- Передайте, будь ласка, сіль.Tuzu uzatır mısınız, lütfen?
- Пригощайтеся!Buyurun, alın!
- Не забувай про зустріч.Toplantıyı unutma.
- Ви колись бували в Карпатах?Hiç Karpatlar’a gittiniz mi?
- Не відчиняй двері!Kapıyı açma!
Sık yapılan hatalar
- ✗ Ти вже вечеряв? — Так, я вечеряю.✓ Ти вже вечеряв? — Так, я повечеряв.“Zaten” sorusuna bitmiş görünüşle cevap verilir: повечеряв; Türkçedeki -DI eki görünüş ayırmaz.
- ✗ Не купи цього!✓ Не купуй цього!Yasak bitmemiş görünüşlü emirle söylenir: не купуй; Türkçedeki -mA eki görünüş ayırmaz.
- ✗ Не розбиваєш чашку!✓ Не розбий чашку!Kaza uyarısı bitmiş görünüşlü emirle yapılır: не розбий; Türkçedeki “kırma” görünüş ayırmaz.
- ✗ Він довго зробить уроки.✓ Він довго робив уроки.Süre bildiren zarf bitmemiş görünüş ister: робив; Türkçedeki “uzun süre yaptı” görünüş ayırmaz.
- ✗ Щоранку прочитай газету.✓ Щоранку читай газету.Alışkanlık bitmemiş görünüşlü emirle söylenir: читай; Türkçedeki “her sabah oku” görünüş ayırmaz.