Edilgen anlam kurmanın yolları
Ukraynacada bir şeyin, kimin yaptığını öne çıkarmadan yapıldığını söylemenin birkaç yolu vardır. Günlük dilde çoğu zaman öznesiz etken cümleler tercih edilir. Türkçede bu işi çoğunlukla -(I)l / -(I)n eki görür.
| yapı | örnek | üslup |
|---|---|---|
| -но / -то biçimi | Лист написано. Магазин зачинено. | çok sık, resmî ve nötr |
| бути + ortaç | Лист був написаний учора. | nötr, bir durumu anlatır |
| öznesiz 3. çoğul kişi | Тут будують школу. Кажуть, що … | gündelik (“diyorlar ki”) |
| -ся fiili | Квитки продаються в касі. | süreç, yalnızca bitmemiş (“satılıyor”) |
Kim yaptı?
- бути + ortaç ile yapan enstrümantal hâldedir: Лист був написаний директором (müdür tarafından).
- -но / -то biçiminde yapanı söylememek daha iyidir; etken cümle tercih edin: Директор написав лист.
- Yapanı belirtilmiş -ся edilgeni (будинок будується робітниками) doğal sayılmaz.
Örnekler
- Роботу виконано вчасно.İş zamanında yapıldı.
- Музей був заснований у 1905 році.Müze 1905’te kuruldu.
- У цьому кафе смачно готують.Bu kafede lezzetli yemek yapıyorlar.
- Квартира здається з першого числа.Daire ayın birinden itibaren kiralık.
- Тут будують міст.Burada bir köprü yapılıyor.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Будинок був побудований Франка.✓ Будинок був побудований Франком.Eylemi yapan araç hâlinde söylenir: Франком; Türkçedeki “Franko tarafından” gibi.
- ✗ Звіт підготовлений менеджер.✓ Звіт підготовлений менеджером.Eylemi yapan araç hâlinde söylenir: менеджером; Türkçedeki “yönetici tarafından” gibi.
- ✗ Договір підписано директор.✓ Договір підписано директором.Eylemi yapan araç hâlinde söylenir: директором; Türkçedeki “müdür tarafından” gibi.
- ✗ Книжку було написана.✓ Книжку було написано.Kişisiz edilgen -но / -то alır ve cinsiyet taşımaz: написано; Türkçedeki -(I)l eki cinsiyet göstermez.
- ✗ Вікна відчинене.✓ Вікна відчинені.Ortaç çoğulda uyar: відчинені; Türkçedeki “açık pencereler” sıfat değişmez.