Ukraynaca ulaçlar (читаючи, прочитавши)
Дієприслівники, aynı öznenin ikinci bir eylemini anlatır. Türkçedeki ulaçlara çok benzer: -(y)ArAk (okuyarak), -Ip / -DIktAn sonra (okuyup, okuduktan sonra). Cümleleri kısaltır ve yazılı Ukraynacanın tipik özelliğidir.
| tür | son ek | örnek | anlam |
|---|---|---|---|
| bitmemiş | -учи / -ючи, -ачи / -ячи | читаючи, говорячи | aynı anda (-(y)ArAk) |
| bitmiş | -вши / -ши | прочитавши, принісши | ana eylemden önce (-Ip, -DIktAn sonra) |
Kurallar
- Hiç değişmezler (ne cinsiyet, ne sayı, ne kişi).
- İki eylemin öznesi aynı olmalıdır.
- Ulaç öbeği virgüller arasına alınır.
Örnekler
- Він слухав музику, готуючи вечерю.Akşam yemeği hazırlarken müzik dinliyordu.
- Прочитавши лист, вона усміхнулася.Mektubu okuyunca gülümsedi.
- Повернувшись додому, я одразу ліг спати.Eve dönünce hemen yattım.
- Не знаючи мови, важко знайти роботу.Dili bilmeden iş bulmak zor.
- Сидячи в кафе, він читав газету.Kafede otururken gazete okuyordu.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Йдучи додому, мені стало холодно.✓ Йдучи додому, я змерз.Zarf-fiilin öznesi ana cümlenin özneyle aynı olmalıdır; Türkçedeki -(y)ArAk eki de aynı özneyi ister.
- ✗ Читаючий, вона плакала.✓ Читаючи, вона плакала.Zarf-fiil değişmez: читаючи; Türkçedeki -(y)ArAk eki de değişmez.
- ✗ Смієчись, вона пішла.✓ Сміючись, вона пішла.Dönüşlü fiillerde -сь korunur: сміючись; Türkçedeki -(y)ArAk eki dönüşlülüğü ayrıca gösterir.
- ✗ Роблячі уроки, вона співала.✓ Роблячи уроки, вона співала.Zarf-fiil -чи ile biter: роблячи; Türkçedeki -(y)ArAk eki gibi.
- ✗ Прочитаючи лист, він заплакав.✓ Прочитавши лист, він заплакав.Bitmiş eylem -вши ile söylenir: прочитавши; Türkçedeki “okuyunca” -(y)IncA eki gibi.