Edatçıklar: же, ж, бо, хіба, невже, таки
Edatçıklar duygu, vurgu ya da tavır katan küçük kelimelerdir. Çevrilmeleri zordur, ama Ukraynacayı canlı ve doğal yapar; Türkçedeki “ya”, “işte”, “hani”, “yoksa” gibi.
| edatçık | anlam | örnek |
|---|---|---|
| же / ж | vurgu, “ama … ya” | Я ж казав! Це ж очевидно. |
| бо | emirde sabırsızlık (“hadi”) | Іди-бо сюди! |
| хіба | şüpheli soru, “yoksa?” | Хіба ти не знав? |
| невже | şaşkınlık, “gerçekten mi?” | Невже це правда? |
| таки | “sonunda”, “yine de”, şüphelere rağmen | Він таки прийшов. |
| аж | “tam”, “… kadar” | Ми чекали аж дві години. |
| от | konuşmada güçlü vurgu | От молодець! |
Notlar
- Ünsüzden sonra же, ünlüden sonra ж: Він же знає. Вона ж знає.
- таки kalıp birleşimlerde kısa çizgiyle yazılır: все-таки, так-таки, знову-таки; başka yerde ayrıdır: він таки прийшов.
- хіба “hayır” cevabı bekler; невже gerçek bir şaşkınlık bildirir.
Örnekler
- Ти ж обіцяв!Ama söz vermiştin!
- Хіба так можна?Hiç böyle yapılır mı?
- Невже ти вже закінчив?Gerçekten bitirdin mi bile?
- Я все-таки поїду.Yine de gideceğim.
- Він дзвонив аж п’ять разів.Tam beş kez aradı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Вона же прийшла.✓ Вона ж прийшла.Ünlüden sonra ж kullanılır; Türkçedeki “ya” veya “işte” bunu karşılar.
- ✗ Не вже це правда?✓ Невже це правда?Невже tek sözcük yazılır; Türkçedeki “yoksa” gibi soru bildirir.
- ✗ Чи хіба це правда?✓ Хіба це правда?Чи ile хіба birlikte kullanılmaz; Türkçedeki “acaba” da tek bir sözcüktür.
- ✗ Він так-ки сказав.✓ Він таки сказав.Таки bitişik yazılır; Türkçedeki “yine de” veya “sonunda” gibi.
- ✗ Хай вона зробила.✓ Хай вона зробить.Хай’den sonra bitmiş görünüşlü şimdiki zaman gelir: зробить; Türkçedeki “yapsın” emir kipi gibi.