Fiil görünüşü (робити / зробити)

Ukraynaca fiillerin çoğu çiftler hâlindedir: bitmemiş bir fiil (süreç, tekrar) ve bitmiş bir fiil (tamamlanmış eylem, sonuç). Türkçede bu ayrım zaman ekleriyle yapılır (yazıyordum / yazdım), Ukraynacada ise fiilin kendisi değişir ve bütün zamanları etkiler.

Hangisini seçmeli?

• Süreç ya da süre → bitmemiş: Я довго писав листа (mektubu uzun süre yazdım).
• Alışkanlık, tekrar → bitmemiş: Я щодня купую хліб.
• Tamamlanmış eylem, sonuç → bitmiş: Я написав листа (mektup yazıldı, bitti).
• Bitmiş fiillerin şimdiki zamanı yoktur: şimdiki zaman biçimleri gelecek anlamı taşır (напишу = yazacağım).

Örnekler

• Що ти робиш? – Я роблю домашнє завдання.Ne yapıyorsun? Ödevimi yapıyorum.
• Я вже зробила домашнє завдання.Ödevimi çoktan yaptım.
• Він часто дзвонить мамі.Annesini sık sık arar.
• Подзвони мені, коли приїдеш.Gelince beni ara.
• Я прочитав книжку за день.Kitabı bir günde okudum.

Sık yapılan hatalar

• ✗ Я вже їв суп.✓ Я вже поїв суп.Bitmiş eylem bitmiş görünüşlü fiil ister: поїв; Türkçedeki -DI eki görünüş ayırmaz.
• ✗ Що ти купиш щодня?✓ Що ти купуєш щодня?Alışkanlık bitmemiş görünüşlü fiil ister: купуєш; Türkçedeki geniş zaman buna benzer.
• ✗ Він часто подзвонить мені.✓ Він часто дзвонить мені.Часто ile bitmemiş görünüş kullanılır; Türkçedeki “sık sık arar” görünüş ayırmaz.
• ✗ Вони зараз побудують міст.✓ Вони зараз будують міст.Süren eylem bitmemiş görünüş ister; Türkçedeki -Iyor eki buna denk gelir.
• ✗ Я прочитав книгу довго.✓ Я довго читав книгу.Süre bildiren zarfla bitmemiş görünüş kullanılır: читав; Türkçedeki “uzun süre okudum” görünüş ayırmaz.