Dolaylı anlatım (discours indirect)
Birinin söylediğini aktarmak için dire que, demander si vb. kullanılır. Türkçede zaman çoğunlukla korunur (yorgun olduğunu söyledi), ama Fransızcada aktaran fiil geçmişteyse zamanlar geriye kayar.
| doğrudan | dolaylı (il a dit que…) |
|---|---|
| şimdiki: « Je suis fatigué. » | imparfait: Il a dit qu’il était fatigué. |
| passé composé: « J’ai perdu mes clés. » | plus-que-parfait: Il a dit qu’il avait perdu ses clés. |
| gelecek: « Je viendrai. » | conditionnel: Il a dit qu’il viendrait. |
| emir: « Attends ! » | de + mastar: Il m’a dit d’attendre. |
Sorular
- Evet/hayır: si (-Ip -mAdIğInI): Elle m’a demandé si j’avais faim.
- Soru kelimeleri kalır: Il m’a demandé où j’habitais.
- qu’est-ce que → ce que; qu’est-ce qui → ce qui: Il m’a demandé ce que je faisais.
- Zaman kelimeleri kayar: aujourd’hui → ce jour-là, demain → le lendemain, hier → la veille.
Örnekler
- Elle a dit qu’elle arriverait en retard.Geç kalacağını söyledi.
- Il m’a demandé si j’avais mangé.Yemek yiyip yemediğimi sordu.
- Le médecin m’a dit de me reposer.Doktor dinlenmemi söyledi.
- Je ne sais pas ce qu’il veut.Ne istediğini bilmiyorum.
- Il a dit qu’il était malade.Hasta olduğunu söyledi.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Il a dit qu'il a faim.✓ Il a dit qu'il avait faim.Geçmişte aktarılan şimdiki zaman imparfait olur; Türkçedeki “açım dedi” aynı zamanı korur.
- ✗ Elle m'a demandé si je viens.✓ Elle m'a demandé si je venais.Aktarılan soruda şimdiki zaman imparfait’ye döner; Türkçedeki -mI soru eki aynı kalır.
- ✗ Il m'a dit de je partir.✓ Il m'a dit de partir.Emir aktarımında de + mastar kullanılır; Türkçedeki “gitmemi söyledi” isim-fiil yapısıyla kurulur.
- ✗ Elle m'a demandé qu'est-ce que tu veux.✓ Elle m'a demandé ce que je voulais.Dolaylı soruda qu'est-ce que ce que olur; Türkçedeki “ne istediğimi sordu” -DIk eki taşır.
- ✗ Elle a dit qu'elle a pleuré hier.✓ Elle a dit qu'elle avait pleuré la veille.Önceki eylem plus-que-parfait olur; Türkçedeki “ağlamıştı” bu zamanı gösterir.