C1 düzeyi

Ortaçlı yan cümleler

Resmî Fransızca yan cümleleri ortaçlı yapılara sıkıştırır. Bunlar bağlaç olmadan zaman, neden ya da şart bildirir; Türkçedeki -Ip, -DIktAn sonra, -DIğI için ulaçlarına benzer.

biçimörnekkarşılığı
ayant / étant + ortaçAyant terminé, il est sorti.Après avoir terminé / Comme il avait terminé
tek başına geçmiş ortaçArrivée à la gare, elle a appelé.Quand elle est arrivée
mutlak yapı (kendi öznesiyle)Le dîner fini, on a joué aux cartes.Une fois que le dîner était fini
une fois + ortaçUne fois la décision prise, …Quand la décision a été prise
après + geçmiş mastarAprès être rentré, il a dîné.Après qu’il est rentré

Kurallar

  • Ortaç ana cümlenin öznesine gönderir: Arrivée à la gare, elle… (Arrivée à la gare, le train était parti ✗ değil).
  • Kendi öznesi olan mutlak yapıda uyum o özneye göredir: La nuit tombée, … (gece çökünce).
  • après her zaman geçmiş mastar alır: après avoir mangé, après être parti.

Örnekler

  • Ayant perdu ses clés, il a dormi chez un ami.Anahtarlarını kaybettiği için bir arkadaşında uyudu.
  • Les travaux terminés, la route a rouvert.Çalışmalar bitince yol yeniden açıldı.
  • Fatiguée, elle s’est couchée tôt.Yorgun olduğu için erken yattı.
  • Après avoir lu la lettre, il l’a brûlée.Mektubu okuduktan sonra yaktı.
  • Voyant la pluie, ils sont rentrés.Yağmuru görünce eve döndüler.

Sık yapılan hatalar

  • ✗ Étant fini le repas, ils sont partis.✓ Le repas fini, ils sont partis.Mutlak ortaç isimden sonra gelir; Türkçedeki “yemek bitince” -(y)IncA eki gibi.
  • ✗ Ayant tombée, elle a crié.✓ Étant tombée, elle a crié.Tomber bileşik ortaçta étant alır ve uyar; Türkçedeki “düşünce” ek taşır.
  • ✗ Les portes ouvert, nous sommes entrés.✓ Les portes ouvertes, nous sommes entrés.Mutlak ortaç isme uyar; Türkçedeki “kapılar açılınca” çoğulu ekle gösterir.
  • ✗ Après avoir lus la lettre, elle a pleuré.✓ Après avoir lu la lettre, elle a pleuré.Après avoir’dan sonra ortaç değişmez; Türkçedeki “okuduktan sonra” ek alır.
  • ✗ Après être couché, il a lu.✓ Après s'être couché, il a lu.Dönüşlü fiil mastarda da zamir taşır; Türkçedeki “yattıktan sonra” dönüşlü bir ek göstermez.