Zamanların edebî ve üslupsal kullanımları
Edebiyatta, basında ve tarih metinlerinde İspanyolca zamanlar özel anlamlar kazanır. Bunları tanımak C2 düzeyinde okumak için gereklidir.
| kullanım | örnek | etki |
|---|---|---|
| tarihî şimdiki zaman | En 1492 Colón llega a América. | geçmiş olayları canlandırır |
| geçmiş indicativo anlamında -ra | La casa que fuera de su abuelo… | = que fue / había sido; edebî, gazeteci dili |
| pretérito anterior | Apenas hubo terminado, salió. | = hemen ardından; yalnızca edebî |
| anlatı imperfecto’su | Al día siguiente moría el rey. | = murió; dramatik, gazeteci dili |
| geçmişteki gelecek (tarihî) | Años después sería presidente. | sonraki olayları önceden haber verir |
Notlar
- Pretérito anterior (hube + ortaç) apenas, en cuanto, cuando, después de que, tan pronto como’dan sonra görülür.
- İndicativo anlamında -ra edebiyatta kabul edilir, ama basında eleştirilir.
- Tarihî şimdiki zaman biyografilerde, kronolojilerde ve müze metinlerinde yaygındır; Türkçede de “1453’te Fatih İstanbul’u alır” denebilir.
Örnekler
- Cervantes nace en 1547 y muere en 1616.Cervantes 1547’de doğar ve 1616’da ölür.
- El estadio, que fuera inaugurado en 1950, será demolido.1950’de açılmış olan stadyum yıkılacak.
- Apenas hubo amanecido, partieron.Gün ağarır ağarmaz yola çıktılar.
- Aquel joven tímido llegaría a ser un gran escritor.O utangaç genç ileride büyük bir yazar olacaktı.
- Apenas hubo salido, empezó a llover.Çıkar çıkmaz yağmur başladı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Apenas hube entrado, suena el teléfono.✓ Apenas hube entrado, sonó el teléfono.Edebî bileşik geçmişten sonra belirli geçmiş gelir; şimdiki zaman bu bağlamı bozar, Türkçedeki -ince yapısı gibi.
- ✗ Picasso nace en 1881 y murió en 1973.✓ Picasso nace en 1881 y muere en 1973.Tarihsel şimdiki zamanda bütün fiiller aynı zamanda kalır; Türkçede de anlatıda zaman karıştırılmaz.
- ✗ La casa, que fuera construir en 1900, es vieja.✓ La casa, que fuera construida en 1900, es vieja.Fuera ile ortaç kullanılır ve mastar kullanılamaz; Türkçedeki inşa edilmişti ile karşılaştırılabilir.
- ✗ Luego que hubo acabado, salgo.✓ Luego que hubo acabado, salió.Sonraki eylem geçmiş zamandadır ve şimdiki zaman bu kalıba uymaz; Türkçedeki bitirir bitirmez çıktı gibi.
- ✗ Cuando hubieron comer, salieron.✓ Cuando hubieron comido, salieron.Hubieron'dan sonra ortaç gelir ve mastar gelmez; Türkçedeki yemek yedikten sonra çıktılar gibi.