Amaç: um…zu ve damit
Bir şeyi ne amaçla yaptığınızı söylemek için Almanca um … zu (-mAk için) ya da damit (-sIn diye, -mAsI için) kullanır. Seçim özneye bağlıdır.
| ne zaman | yapı | |
|---|---|---|
| um … zu | iki kısımda aynı özne | um + … + zu + mastar (sonda) |
| damit | farklı özneler (ya da her durumda) | damit + özne + … + fiil (sonda) |
Karşılaştırma
- Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten.Almanya’da çalışmak için Almanca öğreniyorum. (ben … ben)
- Ich spreche langsam, damit du mich verstehst.Beni anlaman için yavaş konuşuyorum. (ben … sen)
Kurallar
- um … zu’nun kendi öznesi yoktur.
- Ayrılabilen fiillerle: um … anzurufen.
- damit aynı özneyle de olur (Ich spare, damit ich ein Auto kaufen kann), ama um … zu daha kısa ve doğaldır.
- Soru: Wozu? ya da Warum? (ne için?)
Daha fazla örnek
- Sie spart Geld, um ein Auto zu kaufen.Araba almak için para biriktiriyor.
- Ich rufe an, um einen Termin zu vereinbaren.Randevu almak için arıyorum.
- Wir schreiben alles auf, damit wir nichts vergessen.Hiçbir şeyi unutmamak için her şeyi not ediyoruz.
- Der Lehrer erklärt es noch einmal, damit alle es verstehen.Öğretmen herkes anlasın diye bir kez daha açıklıyor.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Er geht früh schlafen, um er ausgeschlafen ist.✓ Er geht früh schlafen, um ausgeschlafen zu sein.Türkçedeki “dinlenmiş olmak için” özne taşımaz; Almancada özne aynıysa um … zu mastarla kurulur, um’dan sonra özne gelmez.
- ✗ Er hilft mir, um ich fertig werde.✓ Er hilft mir, damit ich fertig werde.Türkçedeki “bitirebileyim diye” farklı özneyi taşır; Almancada farklı özne için damit gerekir, um … zu özne taşımaz.
- ✗ Ich rufe an, um zu fragen nach dem Preis.✓ Ich rufe an, um nach dem Preis zu fragen.Türkçede mastar fiil sondadır; Almancada zu doğrudan mastarın önünde durur ve nach dem Preis zu fragen’dan önce gelir.
- ✗ Wir schreiben alles auf, um nicht vergessen.✓ Wir schreiben alles auf, um nicht zu vergessen.um … zu içinde zu, nicht’ten sonra mastarın önünde gelir; Türkçedeki “unutmamak için” bunu göstermez.
- ✗ Der Lehrer wiederholt es, um alle verstehen.✓ Der Lehrer wiederholt es, damit alle es verstehen.Türkçedeki “herkes anlasın diye” farklı özneyi taşır; Almancada farklı özne için damit gerekir.