Ayrılabilen fiiller (anrufen, aufstehen)
Birçok Almanca fiilin şimdiki zamanda ayrılan bir ön eki vardır: fiil 2. sıraya geçer, ön ek cümlenin sonuna atlar. Sözlükte birleşik yazılırlar: anrufen, aufstehen.
| 1. sıra | Fiil | … | Ön ek |
|---|---|---|---|
| Ich | stehe | um sieben Uhr | auf. |
| Der Zug | kommt | um zehn | an. |
| Rufst | du | mich später | an? |
Tipik ayrılabilen ön ekler
ab, an, auf, aus, ein, mit, nach, vor, weg, zu, zurück, fern, los: abholen, anrufen, aufstehen, ausfüllen, einkaufen, mitkommen, zurückrufen, fernsehen.
Ne zaman ayrılmaz
- Kip fiiliyle sondaki mastar bitişik kalır: Ich muss früh aufstehen.
- Yan cümlede: …, weil ich früh aufstehe.
- be-, ver-, er-, ent-, ge-, zer-, emp-, miss- ön ekleri hiç ayrılmaz: Ich verstehe das.
Örnekler
- Bitte füllen Sie das Formular aus.Lütfen formu doldurun.
- Wir kaufen am Samstag ein.Cumartesi alışveriş yapıyoruz.
- Kommst du heute Abend mit?Bu akşam bizimle geliyor musun?
- Ich hole dich um acht ab.Seni sekizde alırım.
- Ich kann morgen nicht mitkommen.Yarın gelemem.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Der Zug ankommt um zehn Uhr.✓ Der Zug kommt um zehn Uhr an.Türkçede fiil tek parçadır (“varıyor”), ama Almancada ön ek an ayrılır ve cümlenin sonuna gider.
- ✗ Ich nehme mit dich.✓ Ich nehme dich mit.Ayrılabilen ön ek mit nesnenin arkasında, cümlenin sonunda durur; Türkçedeki fiil sondadır ve ön ek ayrılmaz.
- ✗ Wir aufstehen früh.✓ Wir stehen früh auf.Türkçede fiil sondadır, ama Almancada çekimli fiil ikinci sıradadır ve ön ek auf sona gider.
- ✗ Ich muss früh auf stehen.✓ Ich muss früh aufstehen.Kip fiiliyle sondaki mastar birleşik yazılır, ayrılmaz; Türkçedeki fiil de tek parçadır.
- ✗ Er steht auf jeden Tag um sechs.✓ Er steht jeden Tag um sechs auf.Ön ek auf zaman ifadesinden sonra cümlenin sonuna gider; Türkçedeki sıra Almancada işlemez.
