Geçmiş zamanda edilgen çatı
Edilgen çatı geçmişte de kullanılır. En yaygın biçim wurde ile kurulan Präteritum edilgenidir. Perfekt edilgeni sein + ortaç + worden ile kurulur.
| zaman | biçim | örnek |
|---|---|---|
| şimdiki | wird + ortaç | Das Haus wird gebaut. |
| Präteritum | wurde + ortaç | Das Haus wurde gebaut. |
| Perfekt | ist + ortaç + worden | Das Haus ist gebaut worden. |
| Plusquamperfekt | war + ortaç + worden | Das Haus war gebaut worden. |
Önemli
- Perfekt edilgeninde geworden değil, worden kullanılır (geworden = oldu).
- wurde: ich wurde, du wurdest, er wurde, wir wurden, ihr wurdet, sie wurden.
- Yazıda (haberler, tarih, raporlar) wurde’li biçim açık ara en sık olanıdır.
Örnekler
- Die Brücke wurde 1990 gebaut.Köprü 1990’da yapıldı.
- Mein Antrag ist abgelehnt worden.Başvurum reddedildi.
- Der Termin wurde verschoben.Randevu ertelendi.
- Wann wurde das Paket geschickt?Paket ne zaman gönderildi?
- Die Kinder wurden von der Schule abgeholt.Çocuklar okuldan alındı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Das Haus wurde bauen.✓ Das Haus wurde gebaut.wurde’dan sonra ortaç gelir, mastar değil; Türkçedeki “yapıldı” tek bir fiildir.
- ✗ Das Haus wurde gebauen.✓ Das Haus wurde gebaut.bauen düzenli fiildir ve ortaç gebaut olur; -en eki düzensiz fiillere aittir.
- ✗ Der Brief wurde von ich geschrieben.✓ Der Brief wurde von mir geschrieben.von sonrası Dativ gerektirir: mir; Türkçedeki “benim tarafımdan” iyelik ekini taşır.
- ✗ Die Kinder wurde gefragt.✓ Die Kinder wurden gefragt.werden özneye uyar: çoğul özne wurden ister; Türkçedeki “soruldular” çoğulu fiilin sonunda taşır.
- ✗ Wann ist das Paket geschickt worden gestern?✓ Wann wurde das Paket gestern geschickt?Soru kelimesinden sonra çekimli fiil ikinci sırada durur ve ortaç sona gider; wurde yazıda Perfekt edilgeninden daha doğal bir geçmiş biçimdir.
