Cümlenin ortasında sözcük sırası

Orta alan (Mittelfeld), fiil kıskacının iki parçası arasında kalan her şeydir. Buradaki sıra esnektir ama belirgin eğilimleri vardır. Bunlara hâkim olmak Almancanızı doğal kılar.

Tümleçler

• Zamirler isimlerden önce gelir: Ich gebe es dem Kind.
• İki isim: Dativ Akkusativ’den önce: Ich gebe dem Kind den Ball.
• İki zamir: Akkusativ Dativ’den önce: Ich gebe ihn ihm.

Zarf tümleçleri: Te – Ka – Mo – Lo

Ich habe ihm gestern wegen des Termins kurz im Büro geschrieben.

Bilgi akışı

• Bilinen önce, yeni ve önemli sonra gelir, tıpkı Türkçede vurgulanan öğenin fiile yaklaşması gibi.
• nicht olumsuz yaptığı öğenin önünde durur; bütün cümleyi olumsuz yapıyorsa orta alanın sonuna doğru gelir.

Örnekler

• Ich habe ihm gestern wegen des Termins kurz im Büro geschrieben.Dün randevu konusunda ona ofisten kısaca yazdım.
• Ich gebe es dir morgen.Onu sana yarın veririm.
• Ich gebe dem Kind den Ball.Topu çocuğa veriyorum.
• Wir haben uns gestern zufällig in der Stadt getroffen.Dün şehirde tesadüfen karşılaştık.
• Wir fahren morgen mit dem Zug nach Berlin.Yarın trenle Berlin’e gidiyoruz.

Sık yapılan hatalar

• ✗ Ich gebe dem Mann es.✓ Ich gebe es dem Mann.Zamir isimden önce gelir; Türkçede nesne sırası bu ayrımı yapmaz.
• ✗ Ich fahre nach Berlin morgen mit dem Zug.✓ Ich fahre morgen mit dem Zug nach Berlin.Zarf sırası zaman, tarz, yer şeklindedir; Türkçedeki “yarın trenle Berlin’e” bu sırayı zaten verir.
• ✗ Ich zeige ihm es.✓ Ich zeige es ihm.İki zamir varsa Akkusativ Dativ’den önce gelir; Türkçedeki “ona onu” sırası böyle sabit değildir.
• ✗ Er wohnt in Berlin seit drei Jahren.✓ Er wohnt seit drei Jahren in Berlin.Zaman ifadesi yer ifadesinden önce gelir; Türkçedeki “üç yıldır Berlin’de” de bu sırayı izler.
• ✗ Ich bin wegen der Prüfung gestern müde.✓ Ich bin gestern wegen der Prüfung müde.Zaman neden ifadesinden önce gelir: gestern wegen der Prüfung.