Le passif impersonnel : nasıl gidilir? (comment y va-t-on ?)
Le turc emploie aussi le passif des verbes sans complément pour dire ce que « on » fait : Oraya nasıl gidilir? (comment y va-t-on ?), Burada Türkçe konuşulur (ici, on parle turc).
| Français | Turc | Verbe |
|---|---|---|
| Comment va-t-on à la gare ? | İstasyona nasıl gidilir? | gitmek → gidilmek |
| On ne fume pas ici. | Burada sigara içilmez. | içmek → içilmek |
| Ici, on travaille beaucoup. | Burada çok çalışılıyor. | çalışmak → çalışılmak |
| Il faut se lever tôt. | Erken kalkılmalı. | kalkmak → kalkılmak |
| Que fait-on ici ? | Burada ne yapılır? | yapmak → yapılmak |
Comment fonctionne le passif impersonnel ?
- Le verbe est à la 3e personne du singulier, sans sujet ; c’est la traduction naturelle du « on » français.
- Les verbes sans complément (gitmek, oturmak, çalışmak) le forment aussi : *oturulur*, *gidilir*.
- L’aoriste lui donne le sens d’une règle ou d’un usage : *Türkiye'de eve ayakkabıyla girilmez*.
- *insan* (une personne) avec un verbe actif est une autre façon de dire « on » : *İnsan yoruluyor* (On se fatigue).
Exemples
- Havalimanına nasıl gidilir?Comment va-t-on à l’aéroport ?
- Türkiye'de eve ayakkabıyla girilmez.En Turquie, on n’entre pas chez quelqu’un avec ses chaussures.
- Bu yemek elle yenir.Ce plat se mange avec les mains.
- Burada çok güzel yaşanıyor.On vit très bien ici.
- Kütüphanede yüksek sesle konuşulmaz.On ne parle pas fort à la bibliothèque.
Erreurs courantes
- ✗ Bu dükkânda İngilizce konuşuyor. (on y parle anglais)✓ Bu dükkânda İngilizce konuşulur.Le « on » français n’a pas d’équivalent direct ; konuşuyor voudrait dire « il parle », alors que pour un usage général le turc emploie le passif : konuşulur.
- ✗ Burada çok çalışılıyorlar.✓ Burada çok çalışılıyor.Le passif impersonnel reste à la 3e personne du singulier, sans -lar, même si le « on » français désigne beaucoup de monde.
- ✗ İstasyona nasıl gitilir?✓ İstasyona nasıl gidilir?Devant la voyelle du passif, le t de git devient d : gidilir.
- ✗ Biz oraya nasıl gidilir?✓ Oraya nasıl gidilir?Le « on » français est un sujet, mais le passif impersonnel turc n’en a aucun : on n’ajoute pas biz devant gidilir.
- ✗ Bu şehirde rahat yaşılıyor.✓ Bu şehirde rahat yaşanıyor.Après la voyelle finale de yaşa, le passif est un simple -n : yaşanıyor.