Plus …, plus … : -dikçe, gittikçe, ne kadar … o kadar

-dikçe / -dıkça veut dire « plus …, plus … » ou « chaque fois que » : Okudukça öğreniyorsun (plus tu lis, plus tu apprends). Il ne prend pas de terminaison de personne.

Ce qu’il faut savoir

• -dikçe n’a pas de terminaison de personne ; le sujet l’indique : *Ben okudukça*.
• Un seul suffixe remplace le double « plus … plus » français.
• -medikçe veut dire « tant que … ne … pas » : *Çağırmadıkça gelme* (Ne viens pas tant que je ne t’appelle pas).
• gittikçe et giderek veulent dire « de plus en plus ». Tout aussi courant : ne kadar … -se, o kadar ….

Exemples

• Türkçe konuştukça daha rahat oluyorum.Plus je parle turc, plus je suis à l’aise.
• Hava gittikçe ısınıyor.Il fait de plus en plus chaud.
• Seni gördükçe mutlu oluyorum.Chaque fois que je te vois, je suis heureux.
• Doktor söylemedikçe ilacı bırakma.N’arrête pas le médicament tant que le médecin ne te le dit pas.
• Ne kadar çok okursan o kadar çok öğrenirsin.Plus tu lis, plus tu apprends.

Erreurs courantes

• ✗ Daha çok okuyorum, daha çok öğreniyorum. (plus je lis, plus j’apprends)✓ Okudukça öğreniyorum.Le « plus …, plus … » français répète le mot « plus » ; en turc un seul suffixe -dikçe sur le premier verbe suffit.
• ✗ Ben okudukçam daha çok öğreniyorum.✓ Ben okudukça daha çok öğreniyorum.-dikçe ne prend pas de terminaison de personne ; c’est le pronom ben qui dit qui lit.
• ✗ Ne kadar çok çalışıyorsun, o kadar iyi olur.✓ Ne kadar çok çalışırsan, o kadar iyi olur.Dans ne kadar … o kadar, la première partie demande -se : çalışırsan ; le présent français « plus tu travailles » ne se calque pas.
• ✗ Hava daha fazla ve daha fazla soğuyor.✓ Hava gittikçe soğuyor.Le « de plus en plus » français ne se calque pas : le turc dit gittikçe ou giderek.
• ✗ Bu şarkıyı duydıkça ağlıyorum.✓ Bu şarkıyı duydukça ağlıyorum.-dikçe suit l’harmonie à 4 formes : après le u de duy, il devient -dukça.