İsimleşme: projenin tamamlanması, fiyatların artışı

Yazı dili cümleleri sıklıkla isim tamlamasına çevirir: Proje tamamlandı → projenin tamamlanması, Fiyatlar arttı → fiyatların artışı. Bu biçim haberlerde ve raporlarda yaygındır.

İsimleşme nasıl yapılır?

• Kalıp: ilgi hâlinde özne + iyelik ekli isim-fiil: *fiyatların artışı*, *projenin tamamlanması*.
• Cümle edilgense isim-fiil de edilgen kalır: *başvurunuzun değerlendirilmesi*.
• -me en yaygın biçimdir; -iş ve -im kalıplaşmış isimler yapar: *satış*, *yapım*, *seçim*.
• Çok fazla isimleşme metni ağırlaştırır; konuşmada tam cümle daha doğaldır.

Örnekler

• Nüfusun artışı yavaşladı.
• Binanın yenilenmesi bir yıl sürecek.
• Yeni köprünün açılışı yarın yapılacak.
• Seçim sonuçları açıklandı.
• Siparişinizin hazırlanması üç gün sürecektir.

Sık yapılan hatalar

• ✗ Okul açılması ertelendi.✓ Okulların açılması ertelendi.İsimleşmede özne ilgi hâli alır: okulların açılması.
• ✗ Raporun hazırlanma iki hafta sürdü.✓ Raporun hazırlanması iki hafta sürdü.İlgi hâlinden sonra gelen isim-fiil iyelik eki alır: hazırlanması.
• ✗ Suçlunun yakalaması uzun sürdü.✓ Suçlunun yakalanması uzun sürdü.Suçlu yakalanan kişidir; cümle edilgen olduğu için isim-fiil de edilgen olur: yakalanması.
• ✗ Ürünlerin satmaları arttı.✓ Ürünlerin satışı arttı.Kalıplaşmış isim satış'tır; satmak fiilinden yapılan satması ürünün bir şey sattığı anlamına gelir.
• ✗ Projenin bitirilmesine bekliyoruz.✓ Projenin bitirilmesini bekliyoruz.beklemek fiili tümlecini belirtme hâlinde ister: bitirilmesini.