je…desto (ne kadar …, o kadar …)
je … desto / umso Türkçedeki “ne kadar …-sA, o kadar …” yapısıdır. Birlikte artan iki karşılaştırmayı bağlar. Yapısı özeldir: kalıp olarak öğrenmek en iyisidir.
| je + karşılaştırma | … fiil (sonda), | desto + karşılaştırma | fiil … |
|---|---|---|---|
| Je mehr | ich übe, | desto besser | spreche ich. |
| Je älter | er wird, | umso ruhiger | ist er. |
Kurallar
- je’li kısım yan cümledir: fiil sonda.
- desto / umso’lu kısım: karşılaştırma desto’nun hemen arkasında, sonra fiil, sonra özne.
- desto ve umso aynı anlamdadır.
- Fiilsiz kısa biçim: Je früher, desto besser (ne kadar erken, o kadar iyi).
Örnekler
- Je mehr ich übe, desto besser spreche ich.Ne kadar çok pratik yaparsam o kadar iyi konuşuyorum.
- Je früher du kommst, umso besser.Ne kadar erken gelirsen o kadar iyi.
- Je länger ich in Deutschland lebe, desto mehr verstehe ich.Almanya’da ne kadar uzun yaşarsam o kadar çok anlıyorum.
- Je teurer die Wohnung ist, desto kleiner ist die Auswahl.Ev ne kadar pahalıysa seçenek o kadar az.
- Je älter er wird, desto ruhiger wird er.Yaşlandıkça daha sakin oluyor.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Je älter er wird, mehr klug ist er.✓ Je älter er wird, desto klüger ist er.İkinci kısım desto + karşılaştırma ister: desto klüger; Türkçedeki “o kadar akıllı” karşılaştırma ekini taşımaz.
- ✗ Je mehr ich lerne, so besser.✓ Je mehr ich lerne, desto besser.Türkçedeki “o kadar” karşılığı desto veya umso’dur; so bu yapıda kullanılmaz.
- ✗ Je mehr du isst, dicker du wirst.✓ Je mehr du isst, desto dicker wirst du.desto bağlaç gibi kullanılır ve fiilden hemen sonra özne gelir; Türkçede bu sıra yoktur.
- ✗ Je länger ich warte, desto bin ich wütender.✓ Je länger ich warte, desto wütender bin ich.Karşılaştırma desto’nun hemen arkasına gelir, fiil ondan sonra; Türkçedeki “o kadar kızgınım” fiil sondadır.
- ✗ Je mehr ich übe, desto gut spreche ich.✓ Je mehr ich übe, desto besser spreche ich.desto karşılaştırma ister: besser; Türkçedeki “o kadar iyi” karşılaştırma eki taşımaz.
