Les complétives : -diğini, -mesini, -diğine
Une complétive française (« que … ») devient en turc un nom avec un suffixe de cas : Geldiğini biliyorum (je sais que tu es venu), Gelmeni istiyorum (je veux que tu viennes). La forme dépend du verbe principal.
| Groupe de verbes | Forme | Exemple |
|---|---|---|
| savoir, dire, entendre, voir | -diğini / -eceğini | Ali'nin geldiğini duydum. |
| vouloir, demander, attendre | -mesini | Senin gelmeni istiyorum. |
| être content, s’étonner | -diğine / -mesine | Geldiğine sevindim. |
| avoir peur | -eceğinden / -mesinden | Geç kalacağından korkuyor. |
| à l’oral, avec ki | principale + ki + phrase | Biliyorum ki haklısın. |
Quelle forme après quel verbe ?
- Les faits (savoir, dire, remarquer) : -diğini pour le présent et le passé, -eceğini pour le futur.
- Les souhaits et les demandes (istemek, rica etmek) : -mesini : *Kapıyı kapatmanı rica ediyorum*. Là où le français n’a qu’un « que », le turc choisit entre deux formes.
- Le cas dépend du verbe : sevinmek + datif (*geldiğine*), korkmak + ablatif (*kalacağından*).
- Avec ki, on peut accrocher une phrase comme en français, mais cela sonne familier ou insistant.
Exemples
- Haklı olduğunu biliyorum.Je sais que tu as raison.
- Ali'nin evlendiğini duydum.J’ai appris qu’Ali s’était marié.
- Ondan sana yardım etmesini rica ettim.Je lui ai demandé de t’aider.
- Geldiğine çok sevindim.Je suis très content que tu sois venu.
- Kaybolacağından korkuyordu.Il avait peur de se perdre.
Erreurs courantes
- ✗ Senin geldiğini istiyorum.✓ Senin gelmeni istiyorum.Le français a le même « que » dans « je veux que tu viennes » et « je sais que tu viens » ; en turc un souhait prend -mesini, un fait -diğini.
- ✗ Kazandığını çok sevindim.✓ Kazandığına çok sevindim.Le « content que » français n’a pas de cas visible, mais sevinmek demande le datif : kazandığına.
- ✗ Sınavı geçemeyeceğini korkuyor.✓ Sınavı geçemeyeceğinden korkuyor.Comme le « peur de » français, korkmak veut un complément à l’ablatif : geçemeyeceğinden, et non à l’accusatif.
- ✗ Yarın geldiğini biliyorum.✓ Yarın geleceğini biliyorum.Le français dit « tu viens demain » au présent, mais pour un fait futur le nom verbal prend -eceğini.
- ✗ Senin haklıdığını biliyorum.✓ Senin haklı olduğunu biliyorum.Avec un adjectif comme haklı, le nom verbal se forme sur olmak : haklı olduğunu.