El pasado en -miş: lo que te han contado (gelmiş)
El pasado en -miş cuenta lo que oíste, leíste o deduces, no lo que viste tú mismo: Ali gelmiş (por lo visto, Ali ha venido). También expresa sorpresa. El español necesita para esto palabras como *por lo visto* o *dicen que*.
| Persona | gelmek | yapmak |
|---|---|---|
| ben | gelmişim | yapmışım |
| sen | gelmişsin | yapmışsın |
| o | gelmiş | yapmış |
| biz | gelmişiz | yapmışız |
| siz | gelmişsiniz | yapmışsınız |
| onlar | gelmişler | yapmışlar |
¿-di o -miş?
- -di: lo vivido o seguro: *Ali geldi* (Ali vino, lo vi).
- -miş: lo oído, deducido o descubierto de repente: *Ali gelmiş* (Ali ha venido, por lo visto: están sus zapatos).
- Cuentos: el «érase una vez» turco es *Bir varmış, bir yokmuş*.
- La terminación sigue la armonía de 4 formas: mış, miş, muş, müş.
Ejemplos
- Dün çok kar yağmış.Por lo visto ayer nevó mucho.
- Ahmet evlenmiş!¡Dicen que Ahmet se ha casado!
- Vay, sen çok büyümüşsün!¡Vaya, cuánto has crecido!
- Ayşe bugün işe gelmemiş.Parece que Ayşe no ha venido hoy a trabajar.
- Otobüs çoktan gitmiş.Por lo visto el autobús ya se ha ido.
Errores comunes
- ✗ Ayşe taşındı. (= me han dicho que se ha mudado)✓ Ayşe taşınmış. (= me han dicho que se ha mudado)En español «se ha mudado» no dice cómo lo sabes; si solo te lo han contado, el turco usa -miş: taşınmış.
- ✗ Okul bugün kapanmiş.✓ Okul bugün kapanmış.-miş sigue la armonía de 4 formas: tras la a de kapan- es -mış, kapanmış.
- ✗ Sen çok büyümüşün!✓ Sen çok büyümüşsün!La terminación de sen es -sin, igual que con el verbo «ser»: büyümüş-sün, no büyümüşün.
- ✗ Ayşe gelmedi miş.✓ Ayşe gelmemiş.-miş no se añade a la forma en -di: la negación va en la raíz y luego -miş, gel-me-miş.
- ✗ Bir vardı, bir yoktu…✓ Bir varmış, bir yokmuş…El «érase una vez» español usa el imperfecto, pero los cuentos turcos empiezan con -miş, porque nadie los vio: bir varmış, bir yokmuş.