Poder: -ebil / -abil (gelebilirim, gelemem)
«Poder» no es un verbo aparte en turco, sino el sufijo -ebil / -abil: gelebilirim (puedo venir). «No poder» es más corto: gelemem (no puedo venir).
| Forma | Cómo | Ejemplo |
|---|---|---|
| poder | raíz + -ebil / -abil + ir | gelebilirim, yapabilirsin |
| tras vocal | -yebil / -yabil | okuyabilirim, bekleyebilirim |
| no poder | raíz + -eme / -ama + z | gelemem, yapamazsın, okuyamaz |
| pude, conseguí | -ebildi / -abildi | gelebildim, yapabildik |
| no pude | -emedi / -amadı | gelemedim, bulamadık |
¿Cómo se usa -ebil?
- No hay un verbo como «poder»: el sufijo va directamente en la raíz.
- «No poder» no niega -ebil, sino que usa -eme / -ama: gelemiyorum (ahora no puedo venir).
- -ebilir significa también «puede que»: *Yağmur yağabilir* (puede que llueva).
- Peticiones: *Bana yardım edebilir misin?* (¿Puedes ayudarme?).
Ejemplos
- Ben Türkçe konuşabilirim.Sé hablar turco.
- Yarın gelebilir misin?¿Puedes venir mañana?
- Bugün gelemiyorum, hastayım.Hoy no puedo ir, estoy enfermo.
- Anahtarı bulamadım.No pude encontrar la llave.
- Biz bu sorunu çözebiliriz.Podemos resolver este problema.
Errores comunes
- ✗ Yarın gelebilmiyorum.✓ Yarın gelemiyorum.En español basta poner «no» delante de «puedo»; en turco -ebil no se niega, sino que se sustituye por -eme: gelemiyorum.
- ✗ Bu kitabı okuabilirim.✓ Bu kitabı okuyabilirim.Si la raíz termina en vocal, el sufijo necesita una -y- de enlace: oku-y-abilirim.
- ✗ Yapebilir misin?✓ Yapabilir misin?En español «poder» es un verbo que no cambia; en turco -ebil es un sufijo y sigue la armonía: tras yap- es -abil.
- ✗ Bana yardım etebilir misin?✓ Bana yardım edebilir misin?La t de etmek se convierte en d ante la vocal del sufijo: edebilir, igual que gitmek → gidebilir.
- ✗ Yarın gelemezim.✓ Yarın gelemem.Como en el aoristo negativo, la forma de ben es irregular: gelemem, sin la z.