El imperativo (gel!, gelin!, gidelim!)
El imperativo turco para sen (tú) es simplemente la raíz del verbo: gel! (¡ven!). Para siz (vosotros, ustedes o usted) se añade -(y)in: gelin!; la forma muy formal es geliniz.
| Forma | Cómo | gelmek | beklemek |
|---|---|---|---|
| tú (sen) | raíz | gel! | bekle! |
| usted / vosotros (siz) | raíz + -(y)in | gelin! | bekleyin! |
| muy formal | raíz + -(y)iniz | geliniz! | bekleyiniz! |
| negativo (sen) | raíz + -me / -ma | gelme! | bekleme! |
| negativo (siz) | raíz + -meyin / -mayın | gelmeyin! | beklemeyin! |
¿Cómo se pide algo con cortesía?
- lütfen (por favor) suaviza cualquier imperativo: *Lütfen bekleyin.*
- Con desconocidos y en tiendas se usa la forma en -in, como el usted español: *Buyurun, oturun* (Pase, siéntese).
- Las formas en -iniz aparecen sobre todo en carteles y avisos: *Lütfen sigara içmeyiniz.*
- «Vamos a…»: raíz + -elim / -alım: *Gidelim!* (¡Vámonos!).
- La negación va dentro del verbo, sin subjuntivo: *Gelme!* (¡No vengas!).
Ejemplos
- Gel, otur!¡Ven, siéntate!
- Lütfen kapıyı kapatın.Cierre la puerta, por favor.
- Bana yardım et!¡Ayúdame!
- Korkma, köpek uslu.No tengas miedo, el perro es bueno.
- Hadi, sinemaya gidelim!¡Venga, vamos al cine!
Errores comunes
- ✗ Lütfen buraya oturın.✓ Lütfen buraya oturun.La vocal de -in sigue la armonía de 4 formas: tras la u de otur- es -un, oturun.
- ✗ Lütfen biraz beklein.✓ Lütfen biraz bekleyin.El español admite dos vocales seguidas («esperen», «lean»), pero en turco hace falta una -y- entre raíz y sufijo: bekle-y-in.
- ✗ Değil dokun!✓ Dokunma!En español «no» va delante del verbo («¡no toques!»); en turco la negación va dentro del imperativo: dokun-ma.
- ✗ Hadi başlıyalım!✓ Hadi başlayalım!Ante -alım la a de başla- no cambia: başlayalım; solo se convierte en ı ante -yor (başlıyor).
- ✗ Lütfen ona yardım ed!✓ Lütfen ona yardım et!La t de et- solo pasa a d ante vocal: edin, edelim; el imperativo de sen es la raíz sin cambios, et.