Relativos: o qual, cujo, quem (quien)
En registro formal se usan o qual / a qual / os quais / as quais tras preposición, cujo / cuja (cuyo) para la posesión y quem sin antecedente («quien»). Funcionan como en español, pero cujo nunca lleva artículo y «lo cual» es o que.
| relativo | uso | ejemplo |
|---|---|---|
| o qual, a qual, os quais, as quais | tras preposición, formal; concuerda con el antecedente | A empresa para a qual trabalho. |
| cujo, cuja, cujos, cujas | posesión; concuerda con lo poseído | O autor cujo livro li. |
| quem | «quien», «el que», sin antecedente | Quem quiser pode vir. |
| o que | retoma una oración (lo cual) | Choveu, o que atrasou tudo. |
| tudo quanto / tudo o que | todo lo que | Fez tudo quanto pôde. |
o qual, a qual: tras preposición
o qual (con sus formas a qual, os quais, as quais) equivale a «el cual» y se usa sobre todo tras preposición, en registro formal. Concuerda con su antecedente y se contrae con la preposición: a casa na qual moro, os amigos dos quais falei, a empresa para a qual trabalho. Es útil cuando que o quem resultarían ambiguos o la preposición es larga: problemas sobre os quais ninguém fala.
cujo: posesión
cujo es «cuyo» y funciona igual: concuerda con lo poseído, no con el poseedor: o escritor cujos romances, a aldeia cuja igreja. La diferencia que confunde es que nunca lleva artículo detrás: cujo livro, no «cujo o livro».
«lo cual» es o que
Para retomar una oración entera, el español usa «lo que» o «lo cual»; el portugués solo o que: O voo atrasou, o que nos obrigou a dormir no aeroporto. o qual necesita un sustantivo como antecedente, por eso «o voo atrasou, o qual…» no funciona.
quem y quanto sin antecedente
- quem sin antecedente equivale a «quien» o «el que»: Quem sabe, sabe. Con valor de futuro, con futuro de subjuntivo: Quem chegar tarde fica sem lugar (quien llegue tarde).
- tudo quanto o tudo o que = todo lo que: Fez tudo quanto pôde. quanto también concuerda: quantos quiserem (todos los que quieran).
Ejemplos
- Esse é o escritor cujos romances foram premiados.Ese es el escritor cuyas novelas fueron premiadas.
- A reunião na qual discutimos o projeto foi longa.La reunión en la que hablamos del proyecto fue larga.
- São problemas sobre os quais ninguém fala.Son problemas de los que nadie habla.
- Quem tiver dúvidas pode perguntar.Quien tenga dudas puede preguntar.
- O voo atrasou, o que nos obrigou a dormir no aeroporto.El vuelo se retrasó, lo cual nos obligó a dormir en el aeropuerto.
- Visitamos uma aldeia cuja igreja tem mil anos.Visitamos un pueblo cuya iglesia tiene mil años.
- Esta é a cidade na qual os meus avós se conheceram.Esta es la ciudad en la que se conocieron mis abuelos.
Errores comunes
- ✗ O autor cujo o livro li é angolano.✓ O autor cujo livro li é angolano.cujo nunca va seguido de artículo: cujo livro, como «cuyo libro».
- ✗ A escritora cuya obra estudamos é brasileira.✓ A escritora cuja obra estudamos é brasileira.El relativo se escribe cuja en portugués, con j, donde el español escribe «cuya».
- ✗ Choveu muito, o qual atrasou o voo.✓ Choveu muito, o que atrasou o voo.Para retomar una oración entera se usa o que; o qual necesita un sustantivo como antecedente, aunque en español se diga «lo cual».
- ✗ A casa no qual moro é antiga.✓ A casa na qual moro é antiga.o qual concuerda con su antecedente: casa es femenino y pide na qual.
- ✗ Quien quiser pode participar.✓ Quem quiser pode participar.El español «quien» se dice quem, y con valor de futuro va con futuro de subjuntivo (quiser).
