Zweck: -mek için, -mesi için, -sin diye
Einen Zweck („um … zu, damit“) drückt man mit -mek için aus: Türkçe öğrenmek için kursa gidiyorum. Hat der Nebensatz ein anderes Subjekt („damit du …“), steht -mesi için oder -sin diye.
| Bedeutung | Bildung | Beispiel |
|---|---|---|
| um … zu (gleiches Subjekt) | -mek + için | Para kazanmak için çalışıyorum. |
| damit (anderes Subjekt) | -me + Possessiv + için | Ali'nin anlaması için yavaş konuştum. |
| damit (umgangssprachlich) | Wunschform + diye | Ali anlasın diye yavaş konuştum. |
| damit ich nicht … | -meyeyim + diye | Unutmayayım diye not aldım. |
Welche Form wann?
- -mek için: Das Subjekt bleibt gleich: *Ekmek almak için markete gittim.*
- -mesi için: Das andere Subjekt steht im Genitiv: *Çocukların uyuması için ışığı kapattım.*
- diye steht nach der Wunschform (-eyim, -sin, -elim, -sinler): *Unutmayayım diye not aldım.*
- diye heißt wörtlich „sagend“; es leitet Zweck, Grund und Zitate ein.
Beispiele
- Türkçe öğrenmek için kursa gidiyorum.Ich gehe in einen Kurs, um Türkisch zu lernen.
- Çocuklar uyusun diye televizyonu kapattık.Wir haben den Fernseher ausgemacht, damit die Kinder schlafen.
- Unutmayayım diye telefonuma yazdım.Damit ich es nicht vergesse, habe ich es mir ins Handy geschrieben.
- Öğretmen, öğrencilerin anlaması için bir örnek verdi.Die Lehrerin gab ein Beispiel, damit die Schüler es verstehen.
- Sana vermek için bir şey aldım.Ich habe etwas gekauft, um es dir zu geben.
Typische Fehler
- ✗ Para kazanmak çalışıyorum.✓ Para kazanmak için çalışıyorum.Das deutsche „um … zu“ braucht im Türkischen için nach dem Infinitiv: kazanmak için.
- ✗ Ali anlamak için yavaş konuştum. (= damit Ali versteht)✓ Ali'nin anlaması için yavaş konuştum. (= damit Ali versteht)Bei einem anderen Subjekt reicht -mek için nicht; wie das deutsche „damit“ braucht es die Person: Ali'nin anlaması için.
- ✗ Çocuklar uyumak diye ışığı kapattım.✓ Çocuklar uyusun diye ışığı kapattım.Vor diye steht die Wunschform: uyusun (sie sollen schlafen), nicht der Infinitiv.
- ✗ Unutmayım diye not aldım.✓ Unutmayayım diye not aldım.Die Wunschform für ich lautet -(y)eyim / -(y)ayım: unutmayayım.
- ✗ Herkes duyması için yüksek sesle konuştu.✓ Herkesin duyması için yüksek sesle konuştu.Vor -mesi için steht das Subjekt im Genitiv (herkesin duyması), anders als das deutsche „damit alle hören“ mit Nominativ.