Statt und lieber: yerine, -eceğine, -mektense
„Statt zu …“ heißt -mek yerine oder -eceğine: Oturacağına yardım et (Statt herumzusitzen, hilf mit). „Lieber … als“ heißt -mektense: Beklemektense yürürüm (Lieber laufe ich, als zu warten).
| Form | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| -mek yerine | statt zu (neutral) | Taksiye binmek yerine yürüdük. |
| -eceğine / -acağına | statt (oft vorwurfsvoll) | Uyuyacağına ders çalış! |
| Nomen + yerine | anstelle von | Çay yerine kahve içtim. |
| -mektense / -maktansa | lieber … als | Beklemektense yürürüm. |
Was ist der Unterschied?
- -mek yerine ist neutral: *Araba almak yerine bisiklet aldım.*
- -eceğine klingt oft wie ein Vorwurf: *Telefonla oynayacağına bana yardım et!*
- -mektense drückt eine Vorliebe aus: *Evde oturmaktansa dışarı çıkalım.*
- Bei Pronomen trägt yerine die Possessivendung: benim yerime, senin yerine.
Beispiele
- Televizyon izlemek yerine kitap oku.Lies ein Buch, statt fernzusehen.
- Şikâyet edeceğine bir şey yap!Statt dich zu beschweren, tu etwas!
- Bugün çay yerine kahve içtim.Heute habe ich Kaffee statt Tee getrunken.
- Taksiye binmektense biraz beklerim.Lieber warte ich ein bisschen, als ein Taxi zu nehmen.
- Toplantıya Ali'nin yerine ben gittim.Ich ging statt Ali zum Treffen.
Typische Fehler
- ✗ Yerine çay kahve içtim.✓ Çay yerine kahve içtim.Das deutsche „statt Tee“ stellt „statt“ voran; yerine steht hinter dem Nomen: çay yerine.
- ✗ Otobüse binmeyi yerine yürüdük.✓ Otobüse binmek yerine yürüdük.Vor yerine steht der Infinitiv ohne Endung: binmek yerine.
- ✗ Uyuyacak yerine ders çalış.✓ Uyuyacağına ders çalış.„Statt zu schlafen“ bildet man mit -ecek + Possessiv + Dativ (uyuyacağına), nicht wie im Deutschen mit dem Infinitiv.
- ✗ Beklemekten yürürüm.✓ Beklemektense yürürüm.„Lieber … als“ braucht -mektense; beklemekten allein heißt nur „vom Warten“.
- ✗ Ben yerine Ali gitti.✓ Benim yerime Ali gitti.Bei Pronomen trägt yerine die Possessivendung (benim yerime), anders als das deutsche „statt meiner“.