Der Ablativ: -den, -dan, -ten, -tan (Woher?)
Der Ablativ mit -den / -dan antwortet auf Nereden? (Woher?) und entspricht den deutschen Präpositionen aus und von. Nach stimmlosen Konsonanten wird er zu -ten / -tan.
| Auslaut | Vokale | Suffix | Beispiel |
|---|---|---|---|
| Vokal / stimmhaft | a, ı, o, u | -dan | okuldan (aus der Schule) |
| Vokal / stimmhaft | e, i, ö, ü | -den | evden (von zu Hause) |
| stimmlos (f, s, t, k, ç, ş, h, p) | a, ı, o, u | -tan | sokaktan (von der Straße) |
| stimmlos (f, s, t, k, ç, ş, h, p) | e, i, ö, ü | -ten | marketten (aus dem Supermarkt) |
Wofür braucht man den Ablativ?
- Herkunft und Ausgangspunkt: *Almanya'dan geliyorum* (Ich komme aus Deutschland).
- Zeitspannen mit *kadar*: *saat dokuzdan beşe kadar* (von neun bis fünf Uhr).
- Bei Verben wie korkmak (Angst haben vor): *Köpekten korkuyorum*.
- Pronomen: benden, senden, ondan (von mir, von dir, von ihm).
Beispiele
- Ben Almanya'dan geliyorum.Ich komme aus Deutschland.
- Ali işten dönüyor.Ali kommt von der Arbeit zurück.
- Bu mektup annemden.Dieser Brief ist von meiner Mutter.
- Mağaza saat dokuzdan altıya kadar açık.Das Geschäft ist von neun bis sechs Uhr geöffnet.
- Kedi köpekten korkuyor.Die Katze hat Angst vor dem Hund.
Typische Fehler
- ✗ Ben Türkiye'de geliyorum.✓ Ben Türkiye'den geliyorum.„Aus“ drückt das Woher aus und verlangt den Ablativ -den; -de antwortet nur auf die Frage wo?.
- ✗ Çocuk sokakdan geliyor.✓ Çocuk sokaktan geliyor.Nach dem stimmlosen k wird das d der Endung zu t: sokaktan, wie beim Lokativ sokakta.
- ✗ Ben köpeği korkuyorum.✓ Ben köpekten korkuyorum.Korkmak verlangt den Ablativ: köpekten; das deutsche „den Hund fürchten“ verleitet zum Akkusativ.
- ✗ Ben evdan çıkıyorum.✓ Ben evden çıkıyorum.Der helle Vokal e in ev verlangt die helle Form -den; -dan passt nur nach a, ı, o, u.
- ✗ Ben sabahta akşama kadar çalışıyorum.✓ Ben sabahtan akşama kadar çalışıyorum.„Von … bis“ verlangt am Anfangspunkt den Ablativ: sabahtan akşama kadar, so wie das deutsche „von“ den Ausgangspunkt nennt.
